Ticaretin rotası değişecek mi? Deniz yolları halen rakipsiz

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları yalnızca askeri dengeleri değil, küresel ticaretin en eleştiri damarlarını da tekrardan gündeme taşıdı. Savaşın yarattığı yeni jeopolitik atmosferde bilhassa Çin’den Avrupa’ya uzanan tecim hatlarında alternatif güzergahlar tekrardan tartışılıyor. “Çin’in Dönem ve Yol Girişimi” kapsamında öne çıkan Orta Koridor ile Irak üstünden Türkiye’ye uzanması planlanan ‘Kalkınma Yolu’ projeleri bu irdelemenin merkezinde yer ediniyor. Uzmanlara bakılırsa tartışmayı yalnızca jeopolitik başlıklarla değil, lojistiğin sert matematiğiyle beraber okumak gerekiyor. Asya ile Avrupa arasındaki tecim akışını çeşitlendirecek stratejik hamleler benzer biçimde görünen kara ve demiryolu hatlarının, deniz taşımacılığına gerçek anlamda alternatif olup olamayacağı sorusu en eleştiri başlığı oluşturuyor.


Küresel petrol ticaretinin ortalama yüzde 60’ı tankerlerle deniz üstünden taşınıyor.

20 BİN KONTEYNER

Ticari taşımacılık verilerine bakılırsa dünya ticaretinin yüzde 80’den fazlası halihazırda deniz yöntemiyle gerçekleştiriliyor. Deniz taşımacılığı, aynı anda devasa oranda yükü en düşük maliyetle taşıyabilen tek sistem olma hususi durumunu koruyor. Bilhassa Asya-Avrupa hattında çalışan yeni nesil ultra büyük konteyner gemileri, tek seferde 20 bin ila 24 bin konteyner taşıyabiliyor. Aynı miktardaki yükü taşımak için binlerce tren vagonu yada on binlerce TIR gerekiyor. Üstelik bu hatların geçmiş olduğu her ülke yeni gümrük süreçleri, sınır geçişleri ve altyapı maliyetleri anlamına geliyor.

DENİZCİLİK ANA OMURGA

Lojistik uzmanları, ısrarla “Orta Koridor ve Kalkınma Yolu” benzer biçimde projelerin deniz ticaretinin yerini alacak hatlar olarak değil, küresel ticaretin risklerini dağıtan tamamlayıcı koridorlar olarak değerlendirilmesi icap ettiğini söylüyor. Kızıldeniz’de yaşanmış olan krizler, Süveyş Kanalı’ndaki tıkanmalar yada Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri benzer biçimde gelişmeler alternatif hatların önemini artırsa da, bugün için dünya ticaretinin ana omurgası halen okyanuslarda ilerleyen dev konteyner gemileri olmaya devam ediyor.

2 MİLYON VARİL PETROL

Enerji taşımacılığında ise VLCC sınıfı gemiler tek seferde ortalama 2 milyon varil petrol taşıyabiliyor. Bu sayı, enerji ticaretinde deniz yolunun niçin olmazsa olmaz bulunduğunu açık şekilde ortaya koyuyor.

20 BİN TIR GEREKİYOR

Standart bir blok yük treninin taşıyabileceği konteyner kapasitesi çoğu zaman 80 ila 100 konteyner içinde değişiyor. Bu durum kolay bir matematikle değerlendirildiğinde çarpıcı bir tablo ortaya çıkarıyor. Tek bir konteyner gemisinin taşımış olduğu yükü taşımak için ortalama 200 ila 240 tren gerekiyor. Aynı yükü kara yolu ile taşımak için ortalama 20 bin tırın devreye girmesi gerekiyor.

DENİZ YOLU DAHA UCUZ

Asya ile Avrupa arasındaki tecim akışında Süveyş Kanalı üstünden geçen klasik deniz rotası bugün için en ucuz taşıma yolu olarak kabul ediliyor. Çin’den Avrupa’ya deniz yöntemiyle meydana getirilen bir konteyner sevkiyatı averaj 28 ila 40 gün içinde tamamlanıyor. Sadece maliyet açısından bakıldığında konteyner başına averaj bin 500 ila 2 bin dolar seviyesinde bir taşıma maliyeti ortaya çıkıyor. Demiryolu taşımacılığında ise Çin, Türkiye, Avrupa hattında taşıma süresi ortalama 13 ila 16 gün içinde değişiyor. Bu süre deniz yoluna kıyasla ortalama iki kat daha süratli olsa da maliyet çoğu zaman konteyner başına 2 bin 500 ila 3 bin 200 dolar seviyesine çıkıyor.

ALTERNATİF ROTALAR

Hürmüz Boğazı’nda yaşanmış olan krize karşın deniz taşımacılığı önemini koruyor. Son yıllarda Çin’in Dönem ve Yol Girişimi kapsamında gündeme gelen Orta Koridor projesi de bu çerçevede değerlendiriliyor. Çin’den çıkan yüklerin Orta Asya üstünden Hazar Denizi’ne, oradan Azerbaycan ve Türkiye üstünden Avrupa’ya ulaşmasını hedefleyen bu hat bilhassa elektronik ürünler, otomotiv parçaları ve süratli teslimat gerektiren endüstri ürünleri için alternatif bir rota sunuyor. Benzer şekilde Irak üstünden Türkiye’ye uzanması planlanan Kalkınma Yolu projesi de son dönemde bölgesel tecim stratejisinin mühim başlıklarından. Basra Körfezi’nden başlayarak Irak üstünden Türkiye’ye ulaşacak demiryolu ve otoyol ağı yardımıyla Avrupa ile Asya içinde yeni bir tecim hattı kurulması hedefleniyor.

Ticaretin rotası değişecek mi? Deniz yolları halen rakipsiz - Resim : 2
Kurumsal ekonomi uzmanı Gülsev Duran: “Strateji doğru kurulabilirse Türkiye yalnızca bir geçiş ülkesi değil, Avrupa ile Asya arasındaki ticaretin merkezlerinden biri haline gelebilir”

KAPASİTE YETERLİ Mİ?

Pazarlama ve Lojistik Uzmanı Volkan Soykan ise “Bugün Türkiye’nin toplam konteyner liman kapasitesi senelik ortalama 13 ila 14 milyon seviyesinde bulunuyor. İstanbul Ambarlı Limanı ortalama 3 milyon kapasiteyle Türkiye’nin en büyük konteyner limanı konumunda. Mersin Limanı ortalama 2,6 milyon kapasiteye ulaşırken Kocaeli bölgesindeki limanlar toplamda ortalama 2 milyon seviyesine yaklaşıyor. Tekirdağ Asyaport Limanı ise ortalama 1,3 milyon kapasitesiyle Marmara Bölgesi’ndeki mühim konteyner merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor” diyor.

ÇİN UZAK ARA ÖNDE

Küresel ölçekte bakıldığında bu rakamların halen sınırı olan kaldığına değinen Soykan, “Şanghay’ın senelik konteyner kapasitesi 47 milyon seviyesine ulaşmış durumda. Singapur Limanı 37 milyon, Rotterdam ise ortalama 15 milyon kapasiteyle küresel ticaretin ana merkezleri içinde yer ediniyor. Bu tablo Türkiye’nin potansiyeline karşın küresel deniz ticaretinden almış olduğu payın sınırı olan bulunduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

[email protected]

Kaynak: Web Hususi

Ticaretin rotası değişecek mi? Deniz yolları halen rakipsiz
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com