Sıhhatli yaşam için senelerdir zihinlere kazınan “günde 10 bin adım” hedefi, bilimsel literatürde yerini daha ulaşılabilir fakat kuvvetli tesirleri olan yeni bir eşiğe bırakıyor. The Lancet Public Health dergisinde piyasaya çıkan ve 57 ayrı emek harcamadan, 160 binden fazla yetişkinin verilerini bir araya getiren yeni meta-analiz, günde 7 bin adımın fazlaca sayıda hastalık ve erken ölüm riski üstünde belirgin bir koruyucu etkiyle ilişkili bulunduğunu ortaya koydu. Araştırmaya nazaran, günde yalnızca 2 bin adım atanlarla karşılaştırıldığında 7 bin adım atanlarda tüm nedenlere bağlı ölüm riski yüzde 47, kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riski yüzde 47, kansere bağlı ölüm riski yüzde 37, demans riski yüzde 38, depresif emare riski ise yüzde 22 daha düşük bulunmuş oldu. Çalışmanın en dikkat çekici yönü, bu faydanın yalnızca yaşam süresine değil; zihinsel sıhhat, bilişsel gerileme ve kronik hastalıkların geniş bir kısmına uzanması oldu.
Günde 7 bin adım, erken ölümden kalp-damar hastalıklarına kadar birçok riskte belirgin düşüş sağlıyor. Araştırmalar, en kuvvetli sıhhat kazanımının hareketsizlikten tertipli yürüyüşe geçişte ortaya çıktığını gösteriyor.
EN İDEALİ 7 BİN ADIM
Araştırma, 10 bin adımın da ek yarar sağladığını gösteriyor. Sadece sıhhat kazanımlarının en keskin halde 2 bin adımdan 5-7 bin adıma çıkışta ortaya çıkmış olduğu, 7 bin adımın ötesinde ise faydanın sürdüğü fakat artış hızının yavaşladığı belirtiliyor. Başka bir ifadeyle, sıhhat açısından tehlikeli sonuç sıçrama, günün büyük bölümünü oturarak geçiren bir kişinin hareket düzeyini orta seviyeye taşımasında yaşanıyor. Bu bulgu, bilhassa tertipli spor yapmayan, masa başlangıcında çalışan, kent yaşamında hareket alanı daralan milyonlarca insan için “ulaşılamaz hedef” algısını kırması bakımından mühim.
ÖLÜM RİSKİNİ YÜZDE 47 AZALTIYOR
Çalışmanın bulguları, yürüyüşün kalp ve damar sistemi üstündeki etkilerini tekrardan gündeme taşıdı. Günde 7 bin adım atanlarda kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin yüzde 47 daha düşük olması, fizyolojik aktivitenin gerilim, kan şekeri, damar sertliği ve metabolik denge üstündeki pozitif yönde etkileriyle beraber değerlendiriliyor. Aynı araştırmada, kalp-damar hastalığı görülme riskinde de yüzde 25’e varan düşüş saptandı. Uzmanlara nazaran bu tablo, yürüyüşün yalnızca kalori harcatan kolay bir günlük etkinlik olmadığını; uzun solukta damar sağlığını, kalbin emek harcama kapasitesini ve metabolik yükü direkt etkileyen temel bir koruyucu davranış bulunduğunu gösteriyor.
TÜRKİYE’NİN KARNESİ KÖTÜ
Uzmanlara nazaran açıklanan veri ve bulgular, Türkiye açısından fazlaca daha tehlikeli sonuç bir yere oturuyor. Dünya Sıhhat Örgütü’nün Mayıs 2025’te açıklamış olduğu Türkiye Hanehalkı Sıhhat Araştırması sonuçlarına nazaran, ülkede nüfusun yüzde 32,1’i fizyolojik olarak yetersiz etken. Türkiye’de her dört yetişkinden birinin obez olması, probleminin halen fazlaca büyük bir halk sağlığı yükü oluşturduğunu gösteriyor. Üstelik araştırmada 40-69 yaş grubunda kalp-damar hastalığı bulunan ya da 10 senelik kalp-damar riski yüzde 30’un üstünde olanların oranı yüzde 12,7 olarak ölçüldü.
HAREKET ETMİYORUZ
Türkiye’de fizyolojik hareketsizliğin boyutunu gösteren bir başka mühim emek harcama da Dünya Sıhhat Örgütü’nün 2024’te yayımladığı araştırma oldu. 25-64 yaş arası yetişkinleri kapsayan ve 2014 ile 2023 verilerini karşılaştıran çalışmada, fizyolojik olarak inaktif bireylerin oranı 2014’te yüzde 37,3 seviyesinden 2023’te yüzde 39,9’a terfi etti. Araştırmada, 2023 senesinde adamların bayanlara nazaran 1,91 kat daha etken olduğu, yaş ilerledikçe hareketsizliğin arttığı, 45 yaş sonrası fizyolojik aktivite düzeyindeki düşüşün daha belirgin hale geldiği açıklandı.
Türkiye’de fizyolojik hareketsizlik artarken, 7 bin adım hedefi aşırı kiloluluk ve kronik hastalıklarla mücadelede daha ulaşılabilir bir eşik olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, kentlerde güvenli ve gölgelikli yürüyüş alanlarının yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
YÜRÜYÜŞ YOLLARI YAPILMALI
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya ise “Türkiye’de 7 bin adım hedefinin benimsenmesi, obeziteyle savaşım politikalarının da daha somut ve ölçülebilir bir çerçeveye oturtulmasına destek olabilir. Sıhhat Bakanlığı’nın 2025-2028 periyodunu kapsayan Aşırı kiloluluk ile Savaşım ve Fizyolojik Aktivite Fiil Planı, fizyolojik aktivitenin artırılmasını temel hedeflerden biri olarak konumlandırıyor. Sadece son veriler, yalnızca bireylere ‘hareket edin’ çağrısı yapmanın kafi olmadığını açık halde ortaya koyuyor. Kentlerde gölgelikli ve güvenli yürüyüş rotalarının artırılması, okul çağındaki çocuklar için etken yaşam alışkanlıklarının güçlendirilmesi, işyerlerinde uzun soluklu oturmayı azaltacak düzenlemelerin teşvik edilmesi, yaşlı nüfusa uygun mahalle ölçekli yürüyüş alanlarının oluşturulması gerekiyor” diyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
