Kilo vermek isteyenlerin son yıllarda en fazla yöneldiği yöntemlerden kabul edilen GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili şimdiye kadarki en dikkat çekici araştırmalardan biri yayımlandı. ABD’de 2021-2025 yılları arasındaki elektronik sıhhat kayıtlarını inceleyen bilim adamları, 92 milyon 415 bin 648 erişkin içinde 1 milyon 133 bin 953 kişinin dosyasında açık bir kullanım öne sürülen sebebi bulunmadığı halde GLP-1 ilacı reçete edildiğini belirledi. Üstelik bu gruptaki kullanım oranı yalnızca dört yılda 15 kat arttı. Araştırmanın ortaya koyduğu tablo, dünyada giderek büyüyen “zayıflama iğnesi” furyasına ilişkin tartışmaları da tekrardan alevlendirdi. Daha süratli zayıflama ve kısa sürede fit görünme isteğiyle kullanımı yaygınlaşan bu ilaçların, doktor kontrolü haricinde ve bilinçsiz şekilde kullanılması ciddi yan tesir risklerini bununla beraber getirdi. Türkiye’de 9 bin TL’den başlayıp 30 bin TL’ye kadar çıkan fiyatlarla satılan zayıflama iğneleri, küresel ölçekte ise ortalama 30 milyar dolarlık devasa bir pazara dönüşmüş durumda.
GLP-1 grubu zayıflama iğnelerinin kullanımı son yıllarda hızla yaygınlaşıyor. Araştırmalar, düzgüsel kiloda olan kişilerin de birkaç kilo vermek amacıyla bu ilaçlara yöneldiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar ise doktor kontrolü haricinde kullanımın ciddi sıhhat riskleri yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Fotoğraf: Shutterstock
NORMAL KİLODA KULLANIYORLAR
Obesity dergisinde 22 Eylül 2026’da piyasaya sürülen araştırmanın en çarpıcı neticelerinden biri ise ilaç kullananların vücut ağırlığı profili oldu. Tıbbi kayıtlarda onaylı kullanım öne sürülen sebebi görülmeyenlerin yüzde 35,1’inin gövde kitle indeksi düzgüsel aralıktaydı. Bu kişilerde averaj BKİ 25,9 olarak hesaplanırken, GLP-1 kullanmayan karşılaştırma grubunda 24,5 olarak kaydedildi. Kullananların yüzde 85,5’inin hanım olması da dikkat çekti. Ortaya çıkan tablo, GLP-1 ilaçlarının diyabet ve aşırı kiloluluk tedavisinin dışına taşarak birkaç zayıflama, daha ince görünme ya da hemen hemen bilimsel olarak kesinleşmemiş başka faydalardan yararlanma amacıyla kullanılabileceğine ilişkin tartışmaları tekrardan alevlendirdi.
YEME BOZUKLUĞU 6 KAT
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, yalnızca 3-5 kilo fazlası olan kişilerin bile zayıflama iğnelerine yöneldiğini, kilo takıntısı bulunanlarda kontrolsüz kullanımın yeme davranışını daha da bozabileceğini belirtirken, şu ikazları gündeme taşıdı: “Bugün zayıflama iğnelerinde en tehlikeli noktalardan biri, hakikaten obezitesi olmayan kişilerin de bu ilaçlara yönelmesi. Üç-beş kilo fazlası olan, hatta kilosu düzgüsel sınırlar içinde bulunan insanoğlu fazlaca süratli netice almak istiyor. Oysa bu ilaçlar masum bir güzel duyu vasıta değil; direkt iştah mekanizmasını, mide boşalmasını ve yeme davranışını etkiliyor.”
HEKİM KONTROLÜ GEREKİYOR
“Bilhassa kilo takıntısı bulunan, devamlı tartılan, yemekten korkan yada geçmişte yeme bozukluğu yaşamış kişilerde tablo daha da ağırlaşabilir. Şahıs aç olmadığını düşündüğü için öğün atlamaya, giderek daha azca yemeye ve kafi protein alamamaya başlayabilir. Tartıdaki düşüş mutluluk verirken kas kaybı, halsizlik, saç dökülmesi ve beslenme yetersizlikleri gözden kaçabilir. Bir süre sonrasında şahıs ilacı bırakmaktan da korkabilir; şu sebeple tekrardan kilo alma endişesi gelişebilir. Doktor kontrolü olmadan, yalnızca birkaç kilo vermek amacıyla bu ilaçların kullanılması kesinlikle doğru değil. Her süratli kilo kaybını başarı olarak görmemek gerekiyor. Sıhhatli kilo kaybında hedef, yalnızca tartıyı düşürmek değil; kası, metabolizmayı ve sıhhatli yeme davranışını korumaktır.”
KAPİTALİST PAZAR UYARISI!
Prof. Dr. Osman Erk (İç Hastalıkları Uzmanı)
“Zayıflama ilaçları kesinlikle hekim kontrolünde kullanılmalı. ‘Eczaneden aldım, kafama nazaran yaptım’ anlayışı son aşama yanlış. Kilo kaybında hedef yağ dokusudur sadece bu ilaçlar bazı kişilerde kas ve kemik yitirilmesine da yol açabiliyor. Bilhassa yüz kaslarında erime olduğunda kişinin görünümü bile değişebiliyor. Kontrolsüz kullanım pankreatit şeklinde ciddi riskler de taşıyor. Üstelik bu furyanın yalnızca tıbbi değil, ekonomik ve çevresel boyutları da var. Paracı ziraat sistemi ve kimyasal üretim zinciri de bu tablonun bir parçası.”

