Şırnak’ın İdil ilçesinde, yüzyıllardır sessizliğini sakınan zamanı bir yapı tabiat fotoğrafçılarının objektifleriyle tekrardan gün yüzüne çıktı. Peçenek köyü kırsalında keşfedilen ve Roma dönemine ilişik olduğu değerlendirilen ortalama 2 bin senelik su sarnıcı, büyüklüğü ve mimarisiyle dikkat çekerken, bölgenin saklı kültürel mirası olarak öne çıkıyor.
İdil ilçe merkezine ortalama 7 kilometre uzaklıkta, Peçenek ile Kayalı köyleri içinde bulunan zamanı sarnıç, dron çekimleri esnasında tespit edildi. Ortalama 25 metre uzunluğunda, 10 metre genişliğinde ve 6 metre derinliğindeki dev yapı, kireç taşının oyulmasıyla inşa edilmiş yapısıyla geçmiş medeniyetlerin mühendislik anlayışını günümüze taşıyor. Yüzyıllar süresince yağmur ve eriyen kar sularını depolayan sarnıcın, bölge halkının bilhassa yazları en mühim su kaynaklarından biri olarak kullanıldığı belirtiliyor.
Organik yapısını büyük seviyede sakınan zamanı sarnıç, yalnızca zamanı değeriyle değil, süre içinde oluşan naturel yaşamıyla da dikkat çekiyor. İçerisinde yıl süresince su bulunan sarnıç, kendi naturel ekosistemini oluşturmuş durumda. Sarnıçta yaşayan balıklar, tatlı su yengeçleri ve kurbağalar, zamanı yapıyı hem de birçok canlı türü için naturel bir yaşam alanına dönüştürüyor. Bu yönüyle sarnıç, hem kültürel miras hem de biyolojik çeşitlilik açısından mühim bir kıymet taşıyor.
SARNICIN TURİZME KAZANDIRILMASI iSTENIYOR
Tabiat fotoğrafçısı Hogır Nam, Şırnak’ın zamanı ve naturel değerlerini kayıt altına almak amacıyla yürüttükleri emekler esnasında bu eşi olmayan yapıya ulaştıklarını söylemiş oldu. Nam, “Şırnak’ın birçok noktasında dron ve tabiat çekimleri gerçekleştiriyoruz. Bu zamanı sarnıçla karşılaştığımızda büyük coşku yaşadık. Geçmişte yağmur ve kar sularının depolandığı bu yapı, köylülerin yaşamında yaşamsal bir yere sahipti. Sadece bugün yeterince bilinmiyor. Şırnak yalnızca naturel güzellikleriyle değil, binlerce senelik tarihiyle de büyük bir gezim potansiyeline haiz. Bozburun, Tepeli, Peçenek ve Yarbaşı şeklinde birçok bölgede benzer zamanı değerler bulunuyor. Bu sarnıcın restore edilerek turizme kazandırılmasını istiyoruz.” dedi.
Tabiat fotoğrafçısı Mecit Çevrim ise zamanı yapının yalnızca bir su deposu olmadığını, geçmiş medeniyetlerin yaşam kültürünü yansıtan mühim bir yapıt bulunduğunu beyan etti. Çevrim, “Peçenek ve Kayalı köyleri içinde bulunan bu zamanı sarnıç ortalama 25 metre uzunluğunda, 10 metre genişliğinde ve 6 metre derinliğinde. Kireç taşının oyulmasıyla oluşturulan yapı, suyun serin kalmasını ve sızmamasını sağlayacak şekilde tasarlanmış. Roma’dan Osmanlı’ya kadar birçok medeniyetin yaşamış olduğu bu coğrafyada benzer sarnıçlara Bozburun, Karalar, Yarbaşı ve Kayı köylerinde de rastlıyoruz. Bu eserlerin bilimsel olarak incelenmesi, koruma altına alınması ve turizme açılması büyük ehemmiyet taşıyor. Ek olarak sarnıcın içinde balıklar, yengeçler ve kurbağaların yaşamını sürdürmesi, bu zamanı yapının yüzyıllar içinde kendine özgü bir naturel ekosistem oluşturduğunu da gösteriyor” diye konuştu.
Tabiat fotoğrafçıları, Mezopotamya’nın kadim yerleşim alanlarından önde gelen Şırnak’ın yalnızca naturel güzellikleriyle değil, binlerce senelik zamanı mirasıyla da öne çıktığını belirterek, Peçenek’teki zamanı sarnıcın korunması ve turizme kazandırılmasıyla bölgenin kültür turizminde mühim bir albeni merkezi haline gelebileceğini beyan etti. Hem binlerce senelik zamanı geçmişi hem de bünyesinde barındırdığı canlı yaşamıyla dikkat çeken sarnıç, kültürel miras ile naturel yaşamın iç içe geçmiş olduğu ender yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Yüzyıllardır ayakta kalan zamanı yapı, bugün geçmişin izlerini geleceğe taşımayı beklerken, bölge halkı ve tabiat fotoğrafçıları yetkililere restorasyon ve koruma çağrısında bulunuyor.
