Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, eğitim ile yiyecek ve kırtasiye şeklinde yan hizmetlerin tutarları sebebiyle 19 hususi okul için soruşturma açtıklarını anımsatarak, “Bu mevzuda oldukca sayıda yakınma vardı. Tahmin ediyorum ki hususi okullar soruşturması ciddi anlamda artan sayıyla devam edecek.” dedi.
Küle, Kurum faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş oldu.
Rekabet Kurulu olarak geçen yıl oldukca fazla soruşturma sonuçlandırdıklarını ve yeni soruşturmalara başladıklarını bildiren Küle, bu zamanda sektör araştırmalarına da ehemmiyet verdiklerini söylemiş oldu.
Küle, soruşturma ve sektör araştırmaları anlamında bu yıla da süratli başladıklarına işaret ederek, “Bilhassa ziraat sektöründe tohum, fide mevzusunda ciddi soruşturmalarımız var. Bu soruşturmalardan devam edenler var, uzlaşmayla sona erdirdiklerimiz var. Sadece şunu gördük ki bilhassa tohum ve fide alanında rekabet hukuku bilinci oldukca yerleşmemiş. Oldukca fazla ihlalle karşılaştık. Sadece sektör adapte oluyor. Teşebbüslerin tekrar bu mevzuda ihlaller olmaması için aldıkları önlemler bizi mutlu ediyor. Ortalama 190 milyon liraya yakın ceza söz mevzusu oldu.” diye konuştu.
“DAHA REKABETÇİ SÜT PİYASASI İÇİN ÇALIŞIYORUZ”
Süt ve süt karşılığı yem alanlarına yönelik de soruşturmaları bulunduğunu anımsatan Küle, süt üreticilerinin bazı sıkıntıları bulunduğunu, bu sıkıntılarla ilgili yaptıkları çalışmalarda hem pişmemiş süt alımı hem de pişmemiş süt karşılığı yem mevzusunda iki ayrı soruşturma açtıklarını beyan etti.
Küle, bu soruşturmada uzlaşma başvurularını kabul etmediklerine dikkati çekerek, “Bunun sebebi, soruşturmayı bitirirken, nihai kararımızı alırken, süt üreticisini koruyucu, süt sanayinde de rekabetçi, adil, saydam bir piyasa için düzenleme çalışmalarımız var. Düzenleme çalışmalarımızla ilgili uzmanlarımız 7 gün 24 saat çalışıyor. Bu mevzuda nihai kararda açıklayacağımız yükümlülüklerle beraber hem pişmemiş süt tarafında hem de yem karşılığı süt alımlarında rekabetçi, saydam ve daha tertipli bir piyasanın oluşacağını düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Bankacılık ve sigortacılık sektöründeki soruşturmaların devam ettiğini aktaran Küle, bu soruşturmada iş gücü mobilizasyonunun engellenmesine yönelik oldukca sayıda ihlalle karşılaştıklarını söyledi.
Küle, ortalama 5 senedir oldukca sayıda iş gücü dosyası yürüttüklerini dile getiren, “İş gücü mobilizasyonunun engellenmesi, bizim için asla kabul edilemez bir şey. Bu, gelişmenin önünde de bir engel. Gelir dağılımını da son aşama bozan ve yurt dışına beyin göçünü tetikleyen bir unsur.” ifadesini kullandı.
Eğitim ile yiyecek ve kırtasiye şeklinde yan hizmetleri tutarları sebebiyle açtıkları soruşturmayı anımsatan Küle, “Hususi okullar alanında da 19 teşebbüse soruşturma başlattık. Sadece sayının artacağını düşünüyorum. Her birimizin evlatları hususi okullara gidiyor. Hususi okullara ilişkin oldukca fazla yakınma geliyor bizlere. Bu şikayetler bizim soruşturma açmamıza niçin oldu. Bu mevzuda oldukca sayıda yakınma vardı. Tahmin ediyorum ki hususi okullar soruşturması ciddi anlamda artan sayıyla devam edecek.” dedi.
“HIZLI TÜKETİM MALLARINDA EL TERMİNALLERİNİN KULLANIMINI İNCELİYORUZ”
Küle, dijital platformlarla ilgili çalışmalarının hızla devam ettiğini kaydederek, “Apple, Google, Yiyecek Sepeti, Sahibinden şeklinde soruşturmalarımız oldu, devam edenler var. Alternatif ödeme sistemlerinin kısıtlanmasıyla oldukca karşılaşıyoruz burada. Bununla ilgili incelemelerimiz, soruşturmamız devam ediyor. Veri gücünün kullanımının rekabeti kısıtlayıcı etkisiyle oldukca karşılaşıyoruz.” diye konuştu.
Sektör incelemelerinin, piyasaları bütüncül şekilde çözümleme etmelerini sağladığını belirten Küle, bunların, ihtimaller içinde rekabet sorunlarının ortaya çıkmadan tespiti için son aşama mühim bulunduğunu söylemiş oldu.
Küle, birkaç alandaki sektör incelemesinin sürdüğünü dile getirerek, süratli tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını incelediklerini ve bu çalışmanın bitmek suretiyle bulunduğunu söyledi.
İlaç sektörüyle ilgili iki yılı aşkın süredir devam ettirdikleri bir araştırma bulunduğunu bildiren Küle, “Bu sektör incelemesinde hem ilaç sanayisini, hem Sıhhat ile Emek harcama ve Toplumsal Güvenlik bakanlıklarını ilgilendiren mühim bulgular elde ettik. Bunun bir ihtimal eylülde çalıştayını yapacağız ve bu mevzuyu kamuoyuyla paylaşacağız.” diye konuştu.
Küle, ek olarak konteyner taşımacılığı ve liman işletmeciliği hizmetlerinde sektör incelemelerinin devam ettiğini beyan etti.
“DİJİTAL MECRALARA İLİŞKİN NET POLİTİKA BELİRLEME AŞAMASINDAYIZ”
Dünyada rekabet otoritelerinin dijital mecrada, oldukca karmaşık ve boyutlu sorunla karşı karşıya bulunduğunu belirten Küle, her dosyada ve vakada yeni şeyler öğrendiklerini söyledi.
Küle, rekabet otoritelerinin dikkatsiz ve katı davranması halinde yeniliklerin önünde set olabileceğini dile getirerek, “Hem yeniliklere karşı gelmemek, yenilikleri engellememek için çaba sarf ediyoruz hem de burada dijital platformların pazarda hakim durumlarını kötüye kullanarak pazarı rakiplere kapatmalarının, mevcut pazardaki rakiplerini dışlamalarının önüne geçmek istiyoruz.” ifadesini kullandı.
Bu sektörde verinin önemine işaret eden Küle, “Bu alanda hem sektör incelemelerimiz var hem soruşturmalar var. Örnek olarak Google’da 9’uncu soruşturmamız devam ediyor. Apple ile ilgili şu anda devam eden iki soruşturmamız var, bir telefon fiziki pazarında, bir de Apple’ın uygulama alanında devam eden soruşturmamız var. Bir de hemen hemen yeni aldığımız bir karar var. Dijital Çağda Rekabet Politikaları adı altında bir sektör incelemesi başlattık. Aslen net bir siyaset belirleme aşamasındayız. Bununla ilgili de yakın tarihte çalıştay yapacağız. Tüm paydaşları oraya çağrı edeceğiz, her insanın görüşünü, düşüncelerini almak istiyoruz. Üstünde yoğun şekilde çalışacağız.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
“YAPAY ZEKA İLE 550 SEKTÖRÜ AYNI ANDA İNCELEYEBİLİYORUZ”
Küle, suni zekanın, kurumsal kapasitelerini artıran stratejik ve mühim bir vasıta bulunduğunu, bu teknolojiyi oldukca yönlü kullandıklarını belirtti.
Suni zekayı araştırma ve denetim sürecinde kullandıklarını bildiren Küle, şu detayları paylaştı:
“Suni zekayla daha ilkin oldukca uzun zaman alacağını bildiğimiz çalışmalarımızı ve analizlerimizi daha kolay ve daha kısa sürede halletmeye başladık. Ek olarak, adli bilişim ve veri analizinde kullanıyoruz. Yerinde araştırmalarda teknolojiyi son aşama iyi kullanan bir kurumuz. Adli bilişim ve denetimin veri analizi sürecinde suni zekayı olabildiğince zorlayarak, kapasitemizi olabildiğince zorlayarak kullanıyoruz. Bir de eğitim ve kurumsal kapasite geliştirirken suni zekadan oldukca yararlanıyoruz. Suni zeka ile risk tespiti algoritmaları oluşturuyoruz. Daha ilkin konvansiyonel yöntemlerle yapılması oldukca zorluk derecesi yüksek şeyleri halletmeye başladık. Mesela 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz, aynı anda mercek altına alabiliyoruz.”
Küle, Kamu İhale Kurumu ile yaptıkları protokol çerçevesinde kamu ihale verilerini alabildiklerine işaret ederek, “Burada algoritmik danışıklılık projemiz var. Kamu ihalelerinde danışıklı tekliflerin tespitini, her ihale için kartel riski skorunu belirleyebiliyoruz. Bu bizim için artık oldukca kolay. Kamu ihalelerinde teklif dağılımları, şirket davranışları, fiyat örüntüleri ve ihale dinamiklerini tüm bu değişkenleri beraber çözümleme edebiliyoruz. Suni zeka bu mevzuda bizlere oldukca mühim katkılar sundu.” dedi.
Kurumun Türkiye’de öteki ülkelerin rekabet otoritelerine gore oldukca iyi yerde bulunduğunu belirten Küle, şunları kaydetti:
“Bizi oldukca fazla soruşturmada görüyor yurttaşlarımız. Türkiye’de sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için pazarda rekabetçi şartların kesinlikle olması lazım, tüm hedefimiz bu. Bu da yetmez, Türkiye’nin kalkınması gerekiyor. Şu andaki durumundan oldukca daha ötede bir kalkınmışlık düzeyine ihtiyacımız var. Bunun için de rekabet eğer olmazsa olmaz. Tüm çalışmalarımız daha iyi, daha kalkınmış bir Türkiye için.”
