TBMM Genel Kurulu’nda, talebe affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifinin ilk 13 maddesi kabul edildi. Düzenlemeyle son derslik öğrencilerine ek imtihan ve intörnlük tamamlama hakkı tanınırken, bilimsel niteliği olan sahteciliğe ağır yaptırımlar ve vakıf üniversitelerine yeni denetim mekanizmaları getirildi. Yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerine döner ana para oranı verilmemesine ilişkin madde ise tekliften çıkarıldı. İşte mevzuyla ilgili merak edilenler…
İLK 13 MADDE KABUL EDİLDİ
TBMM Genel Kurulu’nda, talebe affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişim Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin ilk 13 maddesi kabul edildi.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE YÖNELİK DÜZENLEMELER
Düzenlemeyle, devlet yada vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararıyla başlamış olacak. Eğitim ve öğretime süregelen bilimsel niteliği olan birimler, sonradan ortaya çıkan sebeplerle ve ilgisine bakılırsa fakülte, enstitü ve yüksekokullar Cumhurbaşkanı sonucu ile konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi şeklinde bilimsel niteliği olan birimler ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) sonucu ile kapatılabilecek.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak yönetimsel yaptırım ve önlemlerle ilgili olarak kanuni düzenleme yapılıyor. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına eylem ve işlemlerinin ağırlık derecesine bakılırsa hangi şartlarda, uyarma yada uyarma ve düzeltme isteme, yeni bilimsel niteliği olan birim kurma ve/yada program açma taleplerinin askıya alınması, talebe kontenjanının kısıtlanması yada talebe alımının durdurulması, etkinlik izninin geçici olarak durdurulması ve etkinlik izninin kaldırılması önlemleri ve yaptırımları uygulanabileceği belirleniyor.
Etkinlik izninin geçici olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına neden olan gerekçeleri kurucu vakfın 3 yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun etkinlik izni kaldırılacak.
Vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu, etkinlik izni kaldırılarak garantör yada YÖK’ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, etkinlik izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı talebe ücretleri ile güvence hesabından karşılayacak, ek olarak kamu deposu kullanmayacak.
DİSİPLİN SORUŞTURMASINA YÖNELİK DÜZENLEMELER
Kanun’da meydana getirilen değişiklikle disiplin soruşturmasına, soruşturmasının yürütülmesi ile ifade ve müdafa haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal sonucu dikkate alınarak tekrardan düzenleniyor. Böylece hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanıyor.
“Disiplin soruşturması, ifade alma ve müdafa hakkı” başlıklı hükme bakılırsa, disiplin soruşturmasında ifade ve savunmada soruşturmacı tarafınca soruşturulana gönderilecek ifadeye çağrı yazısında hakkında iddiaların neler olduğu açıkça belirtilerek 7 günden azca olmamak suretiyle verilecek süre içinde ifadesinin alınacağı ve bu süre içinde sözlü yada yazılı ifade verilmediği takdirde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem tesis edileceği bildirilecek. Soruşturmacı toplanan deliller kapsamında teklifte bulunacak.
Disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafınca soruşturulana gönderilen savunmaya çağrı yazısında teklife esas alınan eylemin niçin ibaret olduğu ve bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu ile 7 günden azca olmamak suretiyle verilecek sürede savunmasını yapması gerektiği bildirilecek. Çağrı yazısında ek olarak soruşturulana, savunmasını verilen sürede yapmadığı takdirde müdafa hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere bakılırsa hakkında karar verileceği aktarılacak. Savunmaya çağrı yazısında, soruşturulana müdafa hakkını kullanmadan ilkin soruşturma evrakını inceleyebileceği bildirilecek.
Tıpta uzmanlık mevzuatına bakılırsa yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranları, Sıhhat Bakanlığında vazife meydana getiren emsallerinin almış olduğu ödeme oranına uygun hale getirilecek.
Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner ana para faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuatları kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek. Yürütülen proje gelirlerinden alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilerek proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek. Proje tamamlandığında dayanıklı taşınırların kurumlar arası bedelsiz devirle hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulunca karar verilecek. Koordinatör üniversite değişikliğinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borç, alacak ve nakit bakiyeleri, yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.
Sıhhat Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında beraber kullanımdaki sıhhat tesislerinin bundan önceki yıl gayrisafi kazancının yüzde 2,5 oranı dikkate alınarak ilgili üniversitelerin bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi amacıyla o yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesinde lüzumlu ödenek ilgili üniversite bütçesine tahsis edilecek. Beraber kullanımdaki bir sıhhat tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması halinde ise yüzde 2,5 oranı, üniversitelerin beraber kullanımdaki sıhhat tesisinde görevlendirdiği öğretim elemanı sayısıyla orantılı şekilde bölünerek hesaplanacak. Bu kapsamda yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar Gömü ve Maliye Bakanlığı ile Sıhhat Bakanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
TEKLİFTEN 1 MADDE ÇIKARILDI
Genel Kuruldaki görüşmeler esnasında AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle, yükseköğretim kurumları ile Sıhhat Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapmakta olanlara döner ana para gelirinden hisse verilmemesine ilişkin düzenleme tekliften çıkarıldı.
Teklifin ilk 13 maddesinin kabul edilmesi ve ikinci bölümün tümü üstündeki görüşmelerin tamamlanmasının arkasından TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verdi. Aranın arkasından komisyonun yerini almaması üstüne Adan, birleşimi bugün saat 14.00’te toplanmak suretiyle kapattı.
KİMLER ÖĞRENCİ AFFINDAN FAYDALANABİLECEK?
Teklifle, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil tüm sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu kanunun daha ilkin bu kapsamda tanımış olduğu haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel hücum, evlatların cinsel istismarı, uyuşturucu yada uyarıcı madde yapım ve ticareti suçundan mahkum olanlar ile düzmece belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt esnasında düzmece belge verenler ile Düşünce ve Sanat Eserleri Kanunu’nun “Içsel, mali yada bağlantılı haklara saldırı” başlığındaki suçlar ile terör örgütlerine yada Ulusal Güvenlik Kurulunca devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yada gruplara üyeliği, mensubiyeti yada iltisakı ya da bunlarla irtibatı sebebiyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girmiş olduğu tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği yada kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara bakılırsa 2026-2027 eğitim öğretim senesinde öğrenimlerine başlayabilecek.
