Küresel piyasalar, ABD-İran hattından gelen tutarsız mesajların sürmesi ve Orta Doğu’daki gerilimin, görece sertliği azalsa da temel tedirginlik unsuru olmasından kaynaklı haber akışı üstünden aşama kaydediyor.
Orta Doğu’ya ilişkin pozitif ve negatif gelişmeler küresel hisse piyasalarında dalgalanmalara yol açıyor. ABD kanadından bölgedeki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlik içeren mesajlara rağmen İran tarafının aksi yönde beyanatlar vermesi varlık fiyatlarındaki oynaklığı artırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta başlangıcında yapmış olduğu açıklamada, İran’ın enerji altyapılarına yönelik saldırılara 5 gün ara verildiğini belirtmesini takiben bölgeye binlerce askerin sevk edilmesi, kısa vadede ihtimaller içinde bir kara harekatı ihtimalini gündemde tutuyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğünü ifade ederek, Trump’ın tercihinin daima sulh bulunduğunu, sadece İran’ın, askeri açıdan yenik oldukları gerçeğini kabul etmezse, Trump’ın onların şimdiye kadar asla olmadığı kadar sert şekilde vurulduklarından güvenli olacağını söylemiş oldu.
Analistler, bölgeyle ilgili haber akışının piyasaların yönü üstünde belirleyici olacağını ifade ederek, varlık fiyatlarında belirgin oynaklıkların oluşabileceği uyarısında bulunmuş oldu.
Bölgede düşük yoğunluklu da olsa çatışmaların sürmesi, varlık tutarları üstünde tesirini hissettirmeye devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin kısmen artması ve enerji tesislerine yönelik saldırıların azalması petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırladı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel çapta enflasyonist baskıları güçlendirebileceğine ilişkin değerlendirmeler sürerken, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin duruşunu koruması planlanıyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın yıl genelinde siyaset faizini durağan(durgun) tutacağı ihtimalleri kuvvetli kalırken, bazı Fed yetkilileri her ne kadar güvercin mesajlar verse de faiz indirimi olasılıkları büyük seviyede fiyatlamalardan çıktı.
Bu gelişmelere ek olarak Fed, 2025 yılına ilişkin denetlenmiş mali tablolarını yayımladı. Buna nazaran banka 18,7 milyar dolarlık etkinlik ziyanı bildirirken, bankanın son üç yılda açıklamış olduğu toplam ziyanı 210 milyar doları geçti.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de ithalat fiyat endeksi şubatta aylık bazda yüzde 1,3 ile Mart 2022’den, ihracat fiyat endeksi de yüzde 1,5 ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek artışlarını kaydetti.
ABD’de cari işlemler açığı ise 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 20,2 azalışla 190,7 milyar dolara indi ve 2021’in ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Ayrıca Leavitt, Başkan Trump’ın ertelenen Çin ziyaretini 14-15 Mayıs’ta yapacağını belirtti. Beyaz Saray Sözcüsü ek olarak, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu yıl içinde ilerleyen aylarda Washington’a bir ziyaret gerçekleştireceğini de sözlerine ekledi.
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,36 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi de eleştiri eşik niteliğindeki 100 seviyesine yakın seyrediyor.
Orta Doğu’daki gerilimi azaltma çabalarında daha net ilerleme işaretleri beklenirken, dün altının ons fiyatı yüzde 0,7 artışla 4 bin 506 dolara yükselmesinin peşinden yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 490 dolardan alıcı buluyor.
Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,54, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükselirken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında Orta Doğu’da ateşkes olabileceğine dair iyimserlikle alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları yakından takip edildi.
Lagarde, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin yol açmış olduğu enerji şoku karşısında Avro Bölgesi ekonomisinin eleştiri bir sınavdan geçtiğini belirterek, bankanın orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefinden sapmalara karşı son aşama duyarlı olacağını açıkladı.
Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üstündeki etkilerine değinen Lagarde, “Eğer bu şok, hedefimizde büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılması meşru hale gelebilir. Belirsizliğin arttığı bir dünyada, risklere ve senaryolara odaklanan kademeli fiil planlarımız mevcuttur.” diye konuştu.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, ECB’nin yıl sonuna kadar minimum 2 faiz artırımı yapabileceği ihtimallerine işaret ediyor. Öte taraftan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, yüksek enerji tutarları ve jeopolitik risklerin Avrupa ekonomisi üstünde baskı oluşturduğunu açıkladı.
AB Komisyonunun Enerjiden Görevli Üyesi Dan Jorgensen de ithal fosil yakıtlardaki fiyat artışlarına karşı hedefli ve geçici önlemler alınması icap ettiğini bildirdi. Bölgede açıklanan verilere nazaran İngiltere’de senelik enflasyon şubatta beklentilere paralel yüzde 3 olarak gerçekleşti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,33, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,41 terfi etti. Yeni günde Avrupa’da endeks vadeli kontratlar karışık seyrediyor.
Asya tarafında Orta Doğu’daki gelişmelerde “netlik” arayışı ön planda yer alırken, nihai sonucun hemen hemen gelmemesi bölgedeki risk algısını yükseltti.
Bununla beraber, Japonya’da bugün açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin beklenenden daha çok hızlanmasıyla, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma yönünde adım atabileceği ihtimallerini tekrardan gündeme taşıdı.
BoJ’a yönelik sıkılaşma ihtimallerinin artmasıyla Japonya’nın 5,10 ve 20 senelik tahvillerinin getirisi terfi etti. Japonya’nın 5 senelik tahvil faizi yüzde 1,74’e çıkarak 1997’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkenin 10 senelik tahvil getiri yüzde 2,27’ye, 20 senelik tahvil faizi de yüzde 3,11’e çıktı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 düştü.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 kıymet kazanarak 12.963,87 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına nazaran yüzde 0,24 azalışla 15.163,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, dünü 44,3320’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 44,3710’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt haricinde ise ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.200 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda bulunduğunu kaydetti.

