Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni tarife açıklamaları ile ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim sürecine ilişkin belirsizliklerin etkisiyle negatif seyrediyor.
ABD Başkanı Trump, 1 Ekim’den itibaren ithal ilaç, mutfak ve banyo dolabı, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlar için uygulanacak gümrük vergisi oranlarını duyurdu.
Buna gore, tarife oranları, ABD’de üretim tesisi inşa etmeyen şirketlerin markalı yada patentli ilaç ürünleri için yüzde 100, mutfak ve banyo dolapları ve ilgili ürünler için yüzde 50, döşemeli mobilyalar için yüzde 30 ve ağır kamyonlar için yüzde 25 olarak belirlendi.
ABD’nin korumacı tecim tutumu kapsamında attığı adımların ülkedeki enflasyon üstündeki etkilere yönelik belirsizlikler varlığını korurken, söz mevzusu fiyat artışlarının kalıcı bir enflasyona dönüşebileceğine ilişkin riskler Fed’in işini zorlaştırıyor.
Dün açıklanan verilere gore, ABD ekonomisi senenin ikinci çeyreğinde, kuvvetli tüketici harcamaları ve yatırımların etkisiyle yüzde 3,8 ile tahminlerin üstünde gelişme kaydetti. Böylelikle ülke ekonomisi, 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en kuvvetli gelişme performansını gösterdi.
Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 20 Eylül ile biten haftada 218 bine düşerek beklentilerin altında kaldı.
Fed kararlarını alırken temel gösterge olarak enflasyon ve istihdam verilerini dikkate alıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda istihdamdaki düşüşü işaret eden verilerin etkisiyle bir süredir güç kazanan Fed’in faiz indirim beklentileri dün gelen kuvvetli gelişme verilerinin arkasından zayıfladı.
Bankanın ekim ayında 25 baz puan faiz indirimine gitmesi yüzde 87 ihtimalle fiyatlanırken, aralık toplantısında bankanın faiz indirim ihtimalleri dün açıklanan gelişme verilerinin arkasından yüzde 58’e geriledi.
Bunların yanı sıra, bugün, Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate almış olduğu ağustos ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları verisi yatırımcıların odağında bulunuyor.
Ekonomik verilerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da takip ediliyor. Bazı üyeler iş gücü piyasasını korumak için daha agresif faiz indirimleri icap ettiğini savunurken, bazıları ise davranışlarında ölçülü olunması icap ettiğini dile getiriyor.
Başkan Trump’ın yeni atadığı Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, merkez bankasının faiz oranlarını hızla düşürmemesi durumunda ekonomiye zarar verme riskiyle karşı karşıya bulunduğunu beyan etti.
Fed’in Denetimden Görevli Başkan Yardımcısı Michelle Bowman da iş gücü piyasası verilerinin beklenenden “daha kırılgan” bir tablo ortaya koyduğunu, enflasyonun ise hedefle uyumlu aralıkta bulunduğunu bildirdi.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise faiz oranlarının daha da düşürülmesi icap ettiğini sadece tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerine yönelik riskleri dengelemek için yavaş hareket edilmesinin uygun olacağını belirtti.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, tarife kaynaklı enflasyon mevzusundaki endişelerinin de sürdürdüğünü beyan etti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid, Fed’in kısa sürede yine faiz indirmesine gerek olmayabileceğinin sinyalini verdi.
New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi yüzde 0,50, Nasdaq endeksi yüzde 0,50 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,38 kıymet yitirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar da yeni güne de satıcılı başladı.
Dün açıklanan gelişme verileri sonrasında ABD’nin 10 senelik tahvil faizi gün içinde 5 baz puan yükselişle 4,20 seviyesini kontrol etmesinin arkasından yüzde 4,18 seviyesinden kapanmış oldu. Tahvil faizi yeni güne ise yatay seyirle başladı.
Dolar endeksi dün yüzde 0,7 yükselişle 98,5 seviyesinden günü tamamlarken, güne yüzde 0,2 düşüşle 98,4 seviyesinden başladı. Altının onsu yeni işlem gününde yüzde 0,1 düşüşle 3 bin 745 dolardan işlem görüyor.
Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir öne çıkarken, bugün gözler Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da yapacağı açıklamalara çevrildi.
Analistler, Lagarde’ın açıklamalarından alınacak sinyallerin piyasaların yönü üstünde etkili olabileceğini belirterek, makroekonomik veri gündeminin sakin bulunduğunu söylemiş oldu.
Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,43, Almanya’da DAX 40 yüzde 0,56 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,41 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne hafifçe alıcılı başladı.
Asya tarafında Fed’in faiz indirim sürecine yönelik belirsizliklerin küresel risk iştahını törpülemesiyle negatif bir seyir öne çıkıyor.
Japonya’da ülkedeki enflasyon görünüme ilişkin çerçeve çizen Tokyo TÜFE, eylülde senelik bazda yüzde 2,5 yükselişle beklentilerin altında arttı. Öte taraftan, bir süredir bölgenin odağında olan Süper Tayfun Ragasa Hong Kong’da tesirini yitirdi.
Süper Tayfun Ragasa, dün sabah saatlerinden itibaren Çin’in cenup kıyılarını etkilemeye başlarken Hong Kong Hususi İdari Bölgesi ve Guangdong eyaletinde en üst düzey alarm durumuna geçilmişti.
Tayfun sebebiyle bölgede 1000’den fazla tayyare seferi iptal edilmiş ve bazı tren seferleri durdurulmuştu. 11 saat devam eden alarmın arkasından tayfunun batıya önem vererek şehirden uzaklaşmasıyla yaşam normale döndü.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 ve Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,6 geriledi.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLE ABD BAŞKANI TRUMP GÖRÜŞMESİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Görüşme 2 saat 20 dakika sürdü.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’deki temaslarına ilişkin yapmış olduğu açıklamada, ABD Başkanı Trump ile Beyaz Saray’da zamanı nitelikteki görüşmenin oldukça samimi bir ortamda geçtiğini belirterek, “Görüşmede, müdafa sanayisinden ticarete, enerjiden bölgesel ve küresel sorunlara kadar oldukca sayıda mevzu ele alındı ve belirli mevzularda mühim mesafeler katedildi.” dedi.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,09 kıymet kazanarak 11.377,55 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,3 kıymet yitirdi.
Dolar/TL dün yüzde 0,1 artışla 41,4850’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 41,5670’ten işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise ECB Başkanı Lagarde’ın konuşmasının yanı sıra ABD’de kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ve Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.500 puanın direnç, 11.300 ve 11.200 seviyelerinin destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
