Küresel piyasalarda, suni zeka ve teknoloji şirketleri hisselerinin aşırı değerlendiği ve yakın dönemde bir düzeltme yaşayabileceğine yönelik öngörülerin artmasıyla negatif bir seyir öne çıkarken, bugün ABD’de açıklanacak ADP {özel sektör} istihdamı raporundaki veriler yatırımcıların odağında bulunuyor.
Küresel hisse piyasalarında yatırımcı odağının, ABD-Çin arasındaki tecim anlaşmazlıklarında çözüme ulaşılacağına dair iyimserliklerden, teknoloji hisselerinde yaşanabilecek bir düzeltmenin genele yayılabileceği endişelerine doğru kaydığı görüldü.
ABD’de Morgan Stanley ve Goldman Sachs’ın da aralarında bulunmuş olduğu bazı Wall Street yöneticilerinin, piyasalarda düzeltme olabileceği uyarısı yatırımcıların risk iştahını törpüledi.
Öte taraftan, ABD’de hükümetin tekrardan açılma sürecinin sonuçlanamaması, ekonomik veri akışında gecikmelere niçin olmayı sürdürüyor. Bilhassa, bu haftanın veri takviminde yer edinen ziraat dışı istihdam verisinin yüksek ihtimalle açıklanmayacak olması yatırımcıların ülke ekonomisinin gidişatına yönelik data edinmesini kısıtlarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) adımlarına yönelik beklentilerin şekillenmesini de zorlaştırıyor.
Analistler, bugün yayımlanacak ADP {özel sektör} istihdam verilerinin, ABD ekonomisinin gidişatına ilişkin mühim göstergeler sunması sebebiyle yatırımcıların odağındaki başlıca gündem maddelerinden biri bulunduğunu belirterek, söz mevzusu verilerden alınacak sinyallerin Fed’in atacağı adımlara yönelik ipuçları sağlayabileceğini kaydetti.
Bunun yanı sıra, geçen ay, Fed Başkanı Jerome Powell’ın verdiği “aralık ayına ilişkin faiz indirimden uzağız” mesajı piyasalarda Fed’e yönelik gevşeme öngörülerini azaltırken, Fed yetkililerinden gelen “davranışlarında ölçülü” mesajlar da bu görünümün pekişmesinde rol oynadı.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in aralık ayında yüzde 73 ihtimalle siyaset faizini 25 baz puan indirmesi beklenirken, bankanın gelecek yılda ise toplamda 2 faiz indirimine gitmesi tahmin ediliyor.
Bu gelişmelere ek olarak ABD Yüksek Mahkemesi’nde bugün, ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergilerini Internasyonal Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamındaki yetkilerini aşarak getirip getirmediğine ilişkin sözlü duruşma yapılacak.
Bu gelişmeler, tahvil ve hisse piyasalarındaki fiyatlamalara yansırken, altına olan talep güçlendi. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi dün yüzde 4,09’a inerken, şu sıralarda ise gerilemeye devam ederek yüzde 4,07’de bulunuyor.
Dolar endeksindeki güçlenme de dikkati çekiyor. Doların öteki para birimleri karşısındaki kıymetini ölçen endeks, dün Fed’in faiz indirim sürecine ilişkin belirsizliklerle ağustos ayından bu yana ilk kez 100,2 seviyesini görmüş oldu. Dolar endeksi yeni işlem gününde ise yüzde 0,1 düşüşle 100,1 seviyesinde.
Kuvvetli doların altının alternatif maliyetini artırmasına rağmen, küresel cephede artan riskler altın talebini destekliyor. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 0,8 artışla 3 bin 970 dolarda bulunuyor.
Analistler, Fed’in faiz indirimlerine ilişkin öngörüler enerjisini kaybetse de hala masada bulunduğunu ve bunun altın fiyatlarını desteklediğini belirterek, hisse senedi piyasalarındaki sert düşüşlerden dolayı yatırımcıların altın ve tahvil şeklinde güvenli liman varlıklara talebinin artabileceğini söylemiş oldu.
Merkez bankalarının altın alımlarına devam etmesinin de orta vadede altın fiyatlarını destekleyebileceği öngörülüyor. Brent petrolün varili de yüzde 0,2 yükselişle 64,3 dolarda işlem görüyor.
Bunlara ek olarak dünya genelinde hızlanan bilanço sezonu da yatırımcıların odağında bulunan bir başka mevzu olurken, pazartesi piyasaların kapanışının peşinden bilançosunu açıklayan suni zeka alanındaki öne çıkan şirketlerden Palantir Technologies’in hisseleri, finansal sonuçlarının beklentileri aşmasına ve tahminlerden kuvvetli bir gelir öngörüsünde olmasına karşın ortalama yüzde 8 kıymet yitirdi.
Ulaşım uygulaması Uber’in hisseleri de üçüncü çeyrek gelirinin beklentilerin üstünde gelmesine karşın yüzde 5,1 düştü.
Bu gelişmelerle, New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi yüzde 1,17, Nasdaq endeksi yüzde 2,04 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,53 geriledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne de negatif başladı.
Avrupa borsaları dün satış ağırlıklı seyrederken, gözler bugün ABD’deki istihdam raporunun yanı sıra Avro Bölgesinde açıklanacak eylül ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisi yakından takip edilecek.
Analistler, Fed’in faiz görünümüne ilişkin tahminler ve ABD’de teknoloji şirket hisselerinin aşırı değerlemesine yönelik endişelerin Avrupa’daki negatif görünümde etkili bulunduğunu belirterek, bölgedeki siyasal ve jeopolitik gelişmelerin de yatırımcı kararlarını yönlendirdiğini kaydetti.
Öte taraftan, İngiltere’de Maliye Bakanı Rachel Reeves’in geniş kapsamlı vergi artışlarının önünü açacağına yönelik öngörüler ülke piyasalarında satış baskı oluşturuyor. Bakan Reeves, geçen yılki bütçesinde 40 milyar sterlinle üstün dereceli vergi artışına gitmişti.
Bunun yanında Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden görevli üyesi Marta Kos, AB üyelik sürecinde Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna’nın en fazla yol kaydeden aday ülkeler bulunduğunu bildirdi.
Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,14, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,09, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,52 ve Almanya’da DAX 40 yüzde 0,76 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya borsalarında Çin hariç satış ağırlıklı bir görünüm hakimken, bölgedeki haber akışına bakılırsa Çin, 10 Kasım’dan itibaren ABD ürünlerine uygulanan yüzde 24’lük gümrük tarifesini bir yıl askıya alacak.
ABD’deki teknoloji hisselerine yönelik düzeltme yaşanabileceğine dair değerlendirmeler bölge piyasalarında satış baskısı oluşumuna niçin olurken, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 6’nın üstünde kıymet kaybettikten sonrasında toparlandı.
Öte taraftan Japonya Merkez Bankası (BoJ), 18-19 Eylül’deki toplantı tutanaklarını yayımladı. Tutanaklarda, Japonya ekonomisinin, kısmen bir miktar zayıflık görülse de, ılımlı bir toparlanma gösterdiği bildirildi.
Bölgede bugün açıklanan verilere bakılırsa, Çin’de hizmet sektöründe yavaşlama görüldü. Ülkede, ekim ayı RatingDong hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,6, bileşik PMI da 51,8 ile önceki aya bakılırsa azalma kaydetti.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,8, Cenup Kore’de Kospi endeksi de yüzde 3,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 0,3 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 arttı.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,32 düşüşle 10.914,10 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,1 geriledi.
Dolar/TL, dün 42,0920’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının derhal altında 42,0890’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise Almanya’da yapınak siparişleri, Avro Bölgesinde ÜFE, ABD’de ADP {özel sektör} istihdamı ile mortgage başvuruları ve dünya genelinde hizmet sektörü ile bileşik PMI verilerinin takip edileceğini belirtti.
ABD’de bugün kamu kurumlarına ilişik açıklanacak verilerin federal hükümetin kapalı olması sebebiyle erteleneceğini aktaran analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.800 ve 10.700 seviyelerinin destek, 11.000 ve 11.100 seviyelerinin ise direnç konumunda bulunduğunu beyan etti.

