Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin azalması ve tahvil faizlerindeki hafifçe gerilemenin etkisiyle pozitif seyrederken, gözler bugün ABD’de açıklanacak ziraat dışı istihdam verisine çevrildi.
Jeopolitik gelişmeler, ABD’deki ekonomik veriler ile iktisat yönetiminden gelen açıklamalar piyasaların yönü üstünde etkili oluyor.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın ekonomik verilerin enflasyon baskılarının hafiflediğini teyit etmesi halinde bu ayki para politikası toplantısında faiz oranlarının durağan(durgun) tutulmasını destekleyebileceğine işaret etmesi, Fed’in faiz artırımına gideceğine ilişkin öngörülerin zayıflamasını sağlamış oldu.
Izahat sonrası Fed’in eylül ayında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler yüzde 70 seviyelerinden yüzde 50 seviyelerine kadar geriledi. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,78’de, dün 4 bin 500 doların üzerini kontrol eden altının onsu bugün önceki kapanışın derhal üstünde 4 bin 474 dolardan işlem görüyor.
Fed’in sıkı para politikasına gideceğine yönelik endişelerin hafiflemesi ve tahvil faizlerinin gevşemesi küresel piyasalardaki risk iştahını destekledi. Bu gelişmelerle bugün mayıs ayından bu yana ilk kere 82 bin doların üzerini kontrol eden bitcoin ise 81 bin dolar seviyesinde dengelendi.
Öte taraftan, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray’da düzenlemiş olduğu basın toplantısında, “Fed’in faizleri düşürmesi gerektiğine” inandıklarını söylemiş oldu. İran mevzusunda ise Vance, askeri, ekonomik ve diplomatik “tüm seçeneklerin” masada bulunduğunu, Tahran’la “müddetsiz bir cenk” ardında olmadıklarını belirtti.
Tecim cephesinde ise Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile ihtimaller içinde bir tecim anlaşmasına ilişkin, masaya oturup anlaşmayı hayata geçirmeye hazır olduklarını söylemiş oldu. İki ülkenin de yararına olacak bir anlaşmanın mümkün bulunduğunu söyleyen Carney, sadece bu şekilde bir anlaşmada “istikrar ve güvenilirliğin koşul bulunduğunu” kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump da Kanada ile aralarındaki gerilime ilişkin Carney’i suçlarken, Kanada ekonomisinin çökebileceğini savundu.
Orta Doğu kaynaklı devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artışla 95,7 dolar seviyesinde, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesinde seyrediyor.
Analistler, bugün açıklanacak ziraat dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üstünde belirleyici olabileceğini ve yatırımcılara Fed’in bundan sonraki politikalarına ilişkin olarak ipucu verebileceğini söylemiş oldu.
New York borsası, Fed’in bu ay faiz artışına gidebileceğine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla dün pozitif seyretti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 29 Ağustos ile biten haftada 206 bine çıkarak piyasa beklentisinin hafifçe üstünde gerçekleşti.
Ülkenin dış tecim açığı, temmuzda aylık bazda yüzde 24,4 artarak 88,6 milyar dolara çıkarken, 16 ayın en yüksek seviyesini görmüş oldu. Analistler, ülkede dış tecim açığında görülen yükselişin suni zeka harcamalarından kaynaklandığını söylemiş oldu.
ABD’de ziraat dışı iş gücü verimliliği, bu senenin ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile tahminlere paralel arttı. Fed’in takip etmiş olduğu enflasyon göstergelerinden kabul edilen birim emek maliyeti de ikinci çeyrekte bundan önceki çeyreğe bakılırsa yüzde 1,2 arttı.
ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 55,4 ile beklentilerin üstüne çıkarken sektördeki büyümenin hızlandığına işaret etti.
Nvidia’nın suni zeka geliştirme platformu Hugging Face’i 12,93 milyar dolara satın almak suretiyle anlaşmaya vardığını duyurmasının peşinden firmanın hisseleri yüzde 1,8 arttı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları da söz mevzusu gelişmelerin etkisiyle dün pozitif seyretti.
Dün açıklanan verilere bakılırsa, Avro Bölgesi’nde temmuz ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 1,6, senelik yüzde 5,8 artarak beklentileri aşarken, haziran ayına bakılırsa hızlandı.
Analistler, Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklı tedarik sıkıntılarından dolayı artan enerji maliyetlerinin Avrupa’daki üretici fiyatlarında görüldüğünü altını çizdi.
Öte taraftan Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in gelecek hafta gerçekleşecek Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz sonucu toplantısı öncesinde banka yetkilileriyle bir araya gelmesi umut ediliyor.
Ayrıca, İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başekonomisti Huw Pill, ABD/İsrail-İran Savaşı sebebiyle artan enflasyon karşısında BoE’nin siyaset faizini süratli şekilde yükseltmesinin, ilerleyen dönemde daha agresif faiz artırımlarına duyulabilecek ihtiyacı azaltabileceğini belirtti.
Söz mevzusu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,7, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,63, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,88 terfi etti.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları da teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif seyrediyor. Fed’e ilişkin faiz artırım beklentilerinin gerilemesi teknoloji hisselerini pozitif etkiliyor.
Japonya borsasında işlem gören Softbank Group’un hisseleri yüzde 9,5, Cenup Kore borsasında işlem gören SK Hynix’in hisseleri yüzde 4,1, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 2,5, Hong Kong borsasında işlem gören Baidu’nun hisseleri yüzde 4 kıymet kazanmıştır.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla 155,3 seviyesine gerilerek bir ayın en düşük seviyesini gören dolar/yen paritesi 156 seviyesinin üstünde dengelendi.
Öteki taraftan Pekin yönetimi, ABD’nin, “İran’la bağlantılı oldukları” nedeni öne sürülerek Çin vatandaşlarına ve şirketlerine getirmiş olduğu yaptırımları kaldırma çağrısında bulunmuş oldu.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 terfi etti.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,84 kıymet kaybederek 13.932,46 puandan tamamladı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine bakılırsa, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 1,84, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,57 artış gösterdi. Senelik enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 31,51, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,95 olarak kayıtlara geçti.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme dün akşam seansında yüzde 0,04 arttı.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,3210’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 48,4200’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde gerçek efektif döviz kurunun, yurt haricinde ise ABD’de istihdam verileri başta olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.000 ve 14.100 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
