Donald Trump yönetiminde ABD dış politikası giderek daha çok tehditler ve kati tarihlerle şekillenen bir çizgi izliyor. Ukrayna Savaşı’na çözüm arayışı kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye sulh masasına oturması için bir haftalık süre tanıyan Trump, bu çağrıya karşılık alamayınca askeri yardımı durdurdu. Aynı süreçte Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik yaptırım tehdidinde bulunan Trump, yeni takvimler deklare etti. Sadece Kremlin cephesinden bu tehditlere dair herhangi bir uzlaşma sinyali gelmedi.
ELEŞTİRİLERİN HEDEFİNDE
Trump’ın dış politikada kullandığı bu “takvimli tehdit” yöntemi ilk kez uygulanmıyor. Daha ilkin Şimal Kore ve Venezuela örneklerinde de benzer bir strateji devreye sokulmuş, sadece somut bir netice elde edilememişti. Şimdi ise Rusya-Ukrayna Savaşı’nda sahadaki sertlik artarken, Trump benzer bir yöntemle tekrardan süre vererek küresel krizlere müdahale etmeye çalışıyor. ABD’de Trump’ın partisi olan Cumhuriyetçilerin ideolojik gösterim organı olarak malum The National Interest (NI) dergisine nazaran, Kurultay’de “son tarih diplomasisi” olarak alaycı bir halde adlandırılan bu yaklaşımın terk edilmesi yönündeki baskılar giderek artıyor. Cumhuriyetçi çevrelerde bile Trump’ın bu yönteminin hem diplomatik etkisizliğine hem de internasyonal güvenilirlik yitirilmesine yol açmış olduğu yönünde ciddi eleştiriler yükseliyor.
Donald Trump’ın Rusya’yı sulh masasına zorlamak için süre vermesi Kremlin’de öfkeye niçin oldu.
UKRAYNA’DA İŞE YARAMADI
Şubat ayında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi Beyaz Saray’a çağrı eden Donald Trump, düzenlemiş olduğu sert basın toplantısında Zelenski’yi “barışa hazır olmamakla” suçladı. Derhal peşinden ABD’nin Ukrayna’ya yapmış olduğu askeri yardımı dondurdu ve Kiev’e masaya dönmesi için bir haftalık süre tanıdı. 18 Mart’ta meydana getirilen telefon görüşmesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, enerji altyapılarını hedef almama sözü vermekle yetinerek Trump’ın ateşkes teklifini geri çevirdi. Gelişme üstüne Ukrayna da Kırım’dan vazgeçmeyeceğini deklare etti ve “bir haftalık süre” netice sağlamadı.
RUSYA KARŞILIK VERMİYOR
Kremlin’in yoğunlaştırdığı roket ve SİHA saldırıları sonrası Donald Trump, 14 Temmuz’da Putin’e bu kez 50 günlük bir takvim verdi. Trump sulh görüşmeleri başlamazsa ağır ABD tarifelerinin yürürlüğe gireceğini açıklamasına rağmen Rus tarafı herhangi bir somut adım atmadı. Trump “takvimi” kısaltarak bu kez görüşmeler için 10-12 günlük bir süre verdiğini deklare etti sadece bu sürenin geçmesine oldukca azca bir süre kaldı. Kremlin’den meydana getirilen açıklamada “tehdit durumunda bu açıklamalar Rusya’nın egemenliğine aykırıdır” denilerek süreye uyulmayacağı açıkça ima edildi.
ÇİN’DE DUVARA ÇARPTI
ABD Başkanı Trump daha ilkin Şimal Kore lideri Kim Jong-un’un nükleer roket denemeleri karşısında 2017’de açıkça “ateş ve hiddet görecekler” diyerek cenk tehdidiyle takvim dayatmıştı. Bu takvim netice vermeyince Trump bu kez de 2019 Ağustos ayında düzenlenen Singapur Zirvesi öncesinde Şimal Kore’ye nükleer silahsızlanma için yeni bir süre tanıdı sadece Pyongyang iki takvime de uymadı. Trump, Çin’in adil tecim anlaşması imzalaması için 90 günlük süre de verdi. Anlaşmaya varılamayınca ABD, Nisan ayında Çin’e yüzde 145 ek gümrük tarifesi uygulama sonucu aldı. Çin de ABD’ye yüzde 125 gümrük tarifesi ile yanıt verdi. Küresel ticareti alt üst edecek ekonomik savaşı durdurmak için taraflar 10-11 Mayıs tarihleri içinde İsviçre’nin Cenevre kentinde buluşarak 90 gün süresince tarifeleri düşürme sonucu aldılar. Görüşmeler Londra’da da sürerken iki ülkenin ortak bir yol bulması için müzakereler halen devam ediyor.
Trump daha ilkin Çin’e yüzde 145 ek gümrük vergisi getirme sonucu alıp yeni antak kalma için süre tanıdı. Çin’den ise yüzde 125 ek vergi arttırma sonucu geldi. Taraflar içinde müzakereler sürüyor.
VENEZUELA UYMADI
Trump, Mayıs 2018’de NATO’nun Avrupalı üyelerine İran ile daha sert bir nükleer antak kalma yapılmazsa mevcut İran Nükleer Anlaşması’ndan (JCPOA) çekileceğini deklare etti. Washington, 8 Mayıs’ta tanımış olduğu sürenin dolmasıyla beraber anlaşmadan tek taraflı olarak çekildi. Donald Trump, Ocak 2019 tarihinde de Venezuela’yı tehdit etti ve “haftalar içinde Devlet Başkanlığı için geçiş başlamazsa” engelleme uygulayacağını deklare etti. Takvimli tehdit işe yaramadı ve Nicolas Maduro ülkenin Devlet Başkanı olarak görevini sürdürdü. ABD süre dolunca ülkenin petrol sektörüne ağır yaptırımlar getirdi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
