TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, yanıltıcı reklam kampanyalarına ilişkin açıklamalarda bulunmuş oldu. Palandöken, vatandaşların yanıltıcı indirim kampanyalarına karşı dikkatli olmaları icap ettiğini söyleyerek, “İndirim kampanyaları mevsimsel olarak biçim değiştiriyordu. Bugüne dek iyi mi oluyordu? Meslek odalarından müsaade almak suretiyle ilkbaharda ve sonbaharda indirim yapılırdı. Oysa şimdi o şekilde değil. Artık senenin 12 ayında indirim var. Vitrinlerde ürünleri göremiyorsunuz fakat indirimleri görüyorsunuz. Yüzde 50 ile başlıyor, yüzde 70 oluyor, kasada yüzde 10, nakitte yüzde 10 daha ekleniyor. Şu demek oluyor ki sanki ürün bedavaymış benzer biçimde bir idrak oluşturuluyor. Bu sistem vatandaşı yanıltıcı, tüketime zorlayıcı bir sistemdir. Bunun hem Tecim Bakanlığımızın hem de meslek odalarımızın denetlemesi ihtiyaç duyulan bir mevzu olduğu açık” dedi.
“HALKA PAHALI ÜRÜN UCUZMUŞ GİBİ SATILIYOR”
Vatandaşın mağduriyetinin önlenmesi için indirimlerin ne olursa olsun denetlenmesi icap ettiğini söyleyen Palandöken, “Bugüne dek olduğu benzer biçimde vatandaşın aldatılmasının önlenmesi, düzmece ürünlerin piyasaya sürülmemesi, sağlığı bozan ürünlerin satışının engellenmesi gerekiyor. Vatandaşın da bu tür isim değişiklikleriyle meydana getirilen düzmece indirimlere saygınlık etmemesi, ‘Bu şekilde bir indirim olur mu’ diyebilmesi lazım. Şu sebeple yüzde 50 ile süregelen, yüzde 90’a kadar varan indirim sisteminde bu şekilde bir kazanç unsuru olması mümkün değil. Bu yüzden bakanlıkların, kolluk kuvvetlerinin ve mahalli yönetimlerin denetim yapması koşul. Niçin denetlenmesi lazım? Bu ürünlerin hakikaten indirimli olup olmadığının, fason mu yoksa orijinal mi bulunduğunun, sağlığa zararı dokunan kimyasal boyalarla üretilip üretilmediğinin tespit edilmesi için. Bildiğiniz suretiyle bunlar ‘garaj indirimi, çadır indirimi, pazar indirimi, cuma indirimi’ benzer biçimde birçok kılıf altında sunuluyor. Halk, daha pahalıyı ucuzmuş benzer biçimde alıyor. Bu kabul edilebilir bir şey değil ve esnaflıkla da bağdaşmaz. Gerçek esnaf ve üretici de diyor ki, ‘Biz bu şekilde bir para görmedik, bu şekilde bir kazancımız yok’. Aslına bakarsanız dünyanın her yerinde indirim belli dönemlerde yapılır, süresi belirlenir ve ürünler tahlil edilir. Aynı kalite mi, fason mu, insan sağlığına zararı dokunan mı bakılır. Böylece vatandaşın aldanmasının önüne geçilir” diye konuştu.
“YANILTICI KAMPANYALARLA İHTİYAÇ DIŞI ÜRÜNLER PAZARLANIYOR”
Nokta bazlı meydana getirilen denetimler ne kadar sıklaşsa da milyonlarca ürün aynı anda piyasaya sürüldüğü için yarar sağlamadığına işaret eden Palandöken, “Şikâyet üstüne denetim yapılsa da ürünler çoktan yer değiştirmiş oluyor. Bu durum geleneksel tecim yapısını bozuyor. Vatandaşın esnafa itimatı azalıyor, kalitesiz ürüne yüksek fiyat ödendiğini hepimiz görüyor. Fakat yurttaş da diyor ki ‘Gelirimiz sadece bu ucuzlukları takip etmeye yetiyor.’ Bir ürün almak isterken, kampanyalar yüzünden ihtiyacı olmadığı halde üç ürün almak zorunda bırakılıyor. Mecburi tüketim mallarında da aynı şey oluyor. Deterjanların üstüne içerikleri belirsiz kremler yada değişik sıvılar ekleniyor. Bu şekilde olunca yurttaş stokçuluğa yöneliyor, haksız kazanç ardında koşanların mallarını almak zorunda kalıyor” ifadelerini kullandı.
“EN BÜYÜK SORUMLULUK VATANDAŞA DÜŞÜYOR”
En büyük sorumluluğun vatandaşa düştüğünün altını çizen Palandöken, “Bu aşamada bakanlıkların yanı sıra en büyük mesuliyet vatandaşa düşüyor. Belgesi olmayan, değişiklik ve iade hakkı vermeyen esnaf ya da ticarethaneden ürün alınmamalı. Aynı durum web sitelerinde de mevcut. Sipariş edilen ürün vardığında beğenilmezse ‘iade et’ deniyor, fakat karşılaşılan manzaralar ortada. Vatandaşımızın oldukça dikkatli olması gerekiyor. Çadır indirimi, garaj indirimi, karanlık indirimi, cuma indirimi, pazar indirimi benzer biçimde söylemlere saygınlık edilmemeli. Esnaf, iş yerinde vatandaşın sıhhatli, ucuz, kaliteli ürünü makul kâr oranıyla almasını sağlamalı. Fakat en önemlisi yurttaş da kendi otokontrolünü yapmalı” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
