Yunanistan’da Türkiye ile Libya içinde imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı, iktidar partisinin kendi içinde de münakaşa mevzusu oldu. Kathimerini gazetesinin haberine nazaran, Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi’nin anlaşmayı onaylamasının peşinden Yeni Demokrasi Partisi milletvekilleri Dimitris Keridis ve Dimitris Kalogeropulos’un yapmış olduğu açıklamalar hükümeti rahatsız etti. Gazete, “Yenilip yutulmaz yenilgi” başlıklı haberinde, bilhassa internasyonal ilişkiler profesörü olan ve Yeni Demokrasi Partisi’nin parlamento sözcülüğünü meydana getiren Keridis’in açıklamasının Başbakanlık çevrelerinde tepki yarattığını yazdı. Habere nazaran Miçotakis’in ofisi, Keridis’in bu mevzuda daha dikkatli konuşmasını bekliyordu.
LİBYA’NIN KARARI ATİNA’DA TARTIŞMA YARATTI
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’de Türkiye ile Libya içinde 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması mutabakatını onayladı. Meclis ek olarak 2020’de Türkiye ile siyasal ilişkilerin kesilmesi ve anlaşmaya karşı çıkılması yönünde almış olduğu kararları da geri çekti. Antak kalma, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerinin mühim dayanaklarından biri. Yunanistan ise mutabakatın kendi deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini korumak için çaba sarfediyor ve anlaşmayı tanımıyor. Libya’nın doğusundaki parlamentonun sonucu, Atina’nın Trablus ve Bingazi ile yürüttüğü diplomatik temasların netice vermediği yönündeki eleştirileri de artırdı. Yunan muhalefeti, gelişmeyi hükümetin Libya politikasındaki başarısızlığı olarak değerlendirirken, iktidar partisinden gelen benzer açıklamalar tartışmayı daha da büyüttü.
“SİYASİ YENİLGİ” SÖZÜ RAHATSIZLIK YARATTI
Yeni Demokrasi Partisi milletvekili Dimitris Keridis, Libya’nın anlaşmayı onaylamasını “siyasal yenilgi” olarak nitelendirdi. Kathimerini’ye nazaran, Keridis’in hem bilimsel nitelikli geçmişi hem de partideki parlamento sözcülüğü görevi sebebiyle yapmış olduğu izahat hükümet açısından daha duyarlı görüldü. Partinin bir öteki milletvekili Dimitris Kalogeropulos ise gelişmeye ilişkin değerlendirmesinde, “Hapı yuttuk” anlamına gelen bir ifade kullandı. Sözlerinin kamuoyunda tepki çekmesinin peşinden Kalogeropulos, kullandığı ifadenin talihsiz bulunduğunu belirterek geri adım attı. Açıklamasının Yunanistan’ın ulusal tutumunu yansıtmadığını ve ülkenin diplomatik ve jeostratejik avantajlarına inandığını söylemiş oldu. Yunanistan Başbakanlığı’nın bilhassa Keridis’in sözlerinden rahatsız olduğu, Kalogeropulos’tan ise ifadesini geri çekmesinin istendiği öne sürüldü.
Sevilla haritası, Yunanistan’ın Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını genişleten, Türkiye’yi Akdeniz’de dar bir alana sıkıştıran bir yaklaşım. Türkiye bu haritayı tanımıyor; haritanın internasyonal hukukta bağlayıcılığı bulunmuyor.
MUHALEFETTEN MİÇOTAKİS HÜKÜMETİNE ELEŞTİRİ
Libya kararının peşinden Yunanistan’da yalnızca iktidar milletvekilleri değil, karşıcılık partileri de hükümetin dış politikasını eleştirdi. PASOK, Libya ile deniz yetki alanlarının belirlenmesi mevzusunda yürütülen temasların sonuçsuz kaldığını savunarak hükümetten izahat istedi. SYRIZA da sonucu hükümetin dış siyaset başarısızlığı olarak değerlendirdi. Eski başbakanlardan Antonis Samaras da Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis’i hedef aldı ve hükümetin Libya politikasını eleştirdi.
ATİNA’NIN MISIR’LA GÖRÜŞMELERİ ÖNEM KAZANDI
Yunan basını, hükümetin bir taraftan Libya mevzusunda diplomatik hareket alanını tekrardan genişletmeye çalıştığını, öteki taraftan Mısır’la münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmesine ilişkin görüşmeleri ilerletmeyi hedeflediğini yazdı. Yunanistan ile Mısır, 2020’de Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarına ilişkin bir antak kalma imzalamıştı.
O HARİTA ARTIK İMKANSIZ
Yunanistan’ın Ege ve Doğu Akdeniz’deki münhasır ekonomik bölge sınırları açısından dayattığı “Sevilla Haritası”, adalara geniş deniz yetki alanları tanıyarak Türkiye’yi Akdeniz’de dar bir alana hapsetmeyi hedefliyor. Türkiye’nin 2019’da Libya ile imzaladığı deniz yetki alanları anlaşması ise Yunanistan’ın bu tezine karşı mühim bir hukuki ve diplomatik dayanak oluşturuyor. Libya’nın doğusundaki parlamentonun anlaşmayı onaylaması da Atina’nın haritayı bölgeye kabul ettirme çabalarını zorlaştırıyor.
