Rusya merkezli IMEMO tarafınca hazırlanan ve V. Zuev ile V. Izotov imzasını taşıyan “Grand Assembly of Greater Eurasia” (Genişletilmiş Avrasya Büyük Meclisi) başlıklı rapora nazaran Moskova, “Greater Eurasian Partnership” (Genişletilmiş Avrasya Ortaklığı – GEP) adında olan geniş kapsamlı bir entegrasyon modeli üstünde çalışıyor. Raporda, bu yapının yalnızca ekonomik değil, hem de siyasal ve stratejik bir çerçeve sunmuş olduğu ifade ediliyor. IMEMO analizine nazaran GEP, Rusya’nın internasyonal sistemde tekrardan konumlanması için “küresel düzenin dönüşümünde eleştiri bir vasıta” olarak görülüyor. Kremlin tarafınca desteklenen projeye ilişkin kısa sürede kurumsal girişimlerde bulunulacağı da ifade ediliyor.
Rusya’da gündemde olan Genişletilmiş Avrasya projesi, BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Türk Devletleri Teşkilatı şeklinde bölgesel yapılar içinde oldukça katmanlı bir entegrasyon öngörüyor. (Kremlin)
BRICS VE ŞİÖ MERKEZDE
IMEMO’nun Kremlin kaynaklarına dayandırdığı raporuna nazaran GEP projesi, BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Türk Devletleri Teşkilatı şeklinde bölgesel yapılar içinde oldukça katmanlı bir entegrasyon öngörüyor. Rusya Yüksek Iktisat Okulu (HSE) ve Rusya Bilimler Akademisi Avrupa Enstitüsü katkılarıyla hazırlanan çalışmada, bu yapıların “trans-bölgesel etkileşim alanı” oluşturacağı ifade ediliyor. Raporda, bilhassa bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında ortak projelerin geliştirilmesi önerilirken, bu alanların “jeopolitik gerilimlerden arındırılmış pilot ortaklık sahaları” olarak seçildiği vurgulanıyor. Rus fikir kuruluşlarına nazaran bu yaklaşım, Moskova’nın yaptırımlar altında yeni ekonomik ağlar kurmasına olanak sağlayabilir.
ÇİN İLE ORTAK KÜRESEL SİSTEM
IMEMO’nun analizine nazaran Genişletilmiş Avrasya fikri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uzun süredir savunduğu “oldukça kutuplu dünya düzeni” stratejisinin merkezinde içeriyor. Raporda açık şekilde, bu konseptin Rusya’ya “internasyonal izolasyonu aşmak, ambargoları kırmak ve küresel bağlantılarını güçlendirmek için fırsat penceresi” sunmuş olduğu belirtiliyor. Rusya merkezli Valdai Discussion Club ve Russian International Affairs Council (RIAC) şeklinde fikir kurumlarının analizlerinde de benzer şekilde GEP’in Batı merkezli küresel sisteme alternatif oluşturmayı hedeflediği ifade ediliyor. RIAC analizine nazaran Moskova, bilhassa Çin ile beraber Avrasya merkezli yeni tecim ve lojistik hatları üstünden küresel ekonomiyi tekrardan şekillendirmeye çalışıyor.
Avrupa merkezli fikir kurumlarının analizlerine nazaran ise GEP, Moskova’nın Batı yaptırımlarını aşmak için geliştirdiği alternatif güç projeksiyonunun bir parçası olarak öne çıkıyor. (Shutterstock)
AMAÇ AMBARGOLARI AŞMAK
IMEMO raporunda Genişletilmiş Avrasya konsepti “yeni trans-bölgeselcilik” olarak tanımlanıyor. Bu modele nazaran değişik bölgesel örgütler içinde esnek, oldukça katmanlı ve birbirine bağlı bir ortaklık ağı kurulması hedefleniyor. Sadece Batılı çözümleme kuruluşları ve Avrupa merkezli fikir çevreleri, bu girişimin yalnızca ekonomik bir entegrasyon projesi olmadığını, hem de Rusya’nın jeopolitik tesir alanını genişletmeye yönelik stratejik bir hamle bulunduğunu vurguluyor. Bilhassa Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin (ECFR) değerlendirmelerine nazaran GEP, Moskova’nın Batı yaptırımlarını aşmak için geliştirdiği alternatif güç projeksiyonunun bir parçası olarak öne çıkıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
