Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın enflasyon ve istihdama ilişkin risklerin varlığına işaret etmesiyle karışık bir seyir öne çıkıyor.
Dünya genelinde tarifelerin ekonomiler üstünde oluşturduğu endişeler, merkez bankalarının siyaset alanlarında daraltıcı tesir yapıyor. ABD yönetiminin uyguladığı korumacı politikalar, ABD başta olmak suretiyle ülkelerin enflasyon hedeflerini tutturmalarını zorlaştırırken, istihdam mevzusunda da sual işaretlerini belirginleştiriyor.
Dün, Fed beklentiler doğrultusunda siyaset faizini 25 baz puan indirerek yüzde 4-4,25 aralığına çekti. Fed Başkanı Powell’ın enflasyon ve istihdam üstündeki risklerin sürdüğüne dikkati çekmesi ise piyasalarda risk iştahını törpüledi.
Ekonomik projeksiyonlarını da açıklayan Fed, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,6’ya çekerken, bu tahmin 2025’te başka faiz indirimlerinin yapılabileceğinin sinyalini verdi.
Fed Başkanı Powell toplantının arkasından düzenlemiş olduğu basın toplantısında, istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin artmasıyla beraber risk dengesinin değiştiğini, bu doğrultuda daha yansız bir siyaset duruşuna doğru bir adım atmanın uygun olduğuna karar verdiklerini belirtti. Powell, “Kısa vadede, enflasyon riskleri yukarı yönlü, istihdam riskleri ise aşağı yönlü, bu sıkıntılı bir durum.” dedi.
Powell, görüşmede 50 baz puanlık bir indirim için ise yaygın bir destek olmadığını aktardı. İş gücü piyasasının zayıfladığını gördüklerini ifade eden Powell, daha çok zayıflamasına gerek olmadığını ve bunu istemediklerini söyledi.
Fed, Aralık 2024’ten bu yana ilk faiz indirimine gitmiş oldu.
ABD’de açıklanan son veriler, tüketici fiyatlarındaki artışın hızlandığını, iş gücü piyasasında ise zayıflama görüldüğünü ortaya koymuştu. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, senelik bazda yüzde 2,9 artmıştı.
ABD’de ziraat dışı istihdam ise ağustosta 22 bin şahıs artışla beklentilerin altında gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2’den yüzde 4,3’e çıkmıştı.
Öte taraftan, görüşmede söz mevzusu karara tek karşı oy kullanan isim, ABD Başkanı Donald Trump tarafınca Fed Yönetim Kurulu üyeliğine yeni atanan ve 50 baz puanlık faiz indirimini destekleyen Stephen Miran oldu.
– Dolar endeksi ortalama 3,5 senenin en düşük seviyesini görmüş oldu
Fed’in faiz oranına ilişkin ilave gevşeme beklentileri tahvil piyasaları ve altının ons fiyatında etkili olurken, dolar endeksindeki geri çekilme dikkati çekti. Dün ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 3,99 seviyesine inerken, yeni günde yüzde 4,07’de bulunuyor.
Dolar endeksi de Fed’in faiz kararını açıklamasının arkasından 96,2 seviyesine gerileyerek Şubat 2022’den beri en düşük seviyesini görmüş oldu. Endeks, şu sıralarda yüzde 0,2 artışla 97,2 seviyesinde bulunuyor.
Küresel belirsizlikler, merkez bankalarının alımları ve Fed’e ilişkin artan faiz indirimi öngörüleriyle üst üste üstün dereceli kıran altının ons fiyatı dolar endeksinin zayıflamasıyla zamanı zirvesini yukarı taşıdı. Dün altının onsu faiz kararını takiben 3 bin 707,65 dolara çıkmasının arkasından bu seviyede oluşan satış baskısıyla 3 bin 660 dolara indi. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,1 düşüşle 3 bin 656 dolardan alıcı buluyor.
Brent petrolün varil fiyatı ise şu sıralarda yüzde 0,1 düşüşle 67,5 dolarda işlem görüyor.
New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi yüzde 0,10, Nasdaq endeksi yüzde 0,33 düşerken, Dow Jones endeksi de yüzde 0,57 terfi etti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne pozitif seyirle başladı.
– Avrupa borsaları karışık seyretti
Avrupa borsaları dün karışık seyrederken, gözler İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz sonucuna çevrildi.
Analistler, İngiltere’de temmuzda enflasyonun senelik yüzde 3,8 ile son 18 ayın zirvesine yükselmesi sebebiyle BoE’nin siyaset faizini durağan(durgun) bırakması beklendiğini belirtti. İngiltere’de senelik enflasyon ağustosta ise yüzde 3,8’de durağan(durgun) kaldı.
Öte taraftan, dün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Stanford Üniversitesi Hoover Enstitüsü ile ortaklaşa düzenlenen 10. ECB Senelik Araştırma Konferansı’nın açılışında konuştu. Lagarede, Avrupa’nın şu anda Avrupa Komisyonu (AB) liderliğinde iddialı bir sadeleştirme gündemini uyguladığını belirterek, “Sadeleştirme, ne olursa olsun deregülasyon anlamına gelmez. Daha etkili ve verimli bir denetim ve düzenleme çerçevesiyle dayanıklılığın korunması anlamına gelir.” dedi.
Lagarde, bugün ise Fransa’nın Marsilya’da şehrinde düzenlenen 1. Küresel Hanım Liderliği Zirvesi’nin açılış oturumuna video mesajla katılım sağlayacak.
İngiltere Kralı 3. Charles, İngiltere’ye iki günlük resmi ziyaret gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump onuruna Windsor Kalesi’nde verilen akşam yemeğinde konuştu.
İngiltere-ABD ilişkilerinin iki ülkeyi uzun senelerdir güvenli ve kuvvetli yaptığını kaydeden Kral Charles, “Bugün Washington ve Kral George’un muhtemelen hayal edemeyeceği şekilde ikili ilişkilerimizi kutluyoruz.” dedi.
Bölgede dün açıklanan verilere gore, Avro Bölgesi’nde enflasyon ağustosta geçen senenin aynı ayına kıyasla yüzde 2 arttı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, üye ülkelere İsrail mallarına uygulanan ticari imtiyazların askıya alınmasını ve İsrail yetkililerine yaptırım uygulanmasını teklif etti.
Dünya Tecim Örgütü (DTÖ), yoksul ülkelerin teknolojik olarak arayı kapatması halinde suni zekanın 2040’a kadar küresel mal ve hizmet ticaretinin kıymetini yüzde 37 artırabileceğini öngördü.
Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,14 ve Almanya’da DAX 40 yüzde 0,13 yükselirken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
– Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor
Asya tarafında Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, Çin’in Hong Kong Hususi İdari Bölgesi, Fed siyaset faizini 25 baz puan indirmesinin arkasından dolara bağlı kur rejimi sebebiyle gösterge faizinde aynı oranda kesintiye gitti.
Bölgede Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yarın açıklayacağı para politikaları kararları yatırımcılar tarafınca beklenirken, Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba’nın istifasının arkasından oluşan siyasal belirsizlik ortamında, BoJ’un faiz oranını değiştirmemesi öngörülüyor.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5, Cenup Kore’de Kospi endeksi de yüzde 1,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 0,1 düştü.
– Yurt içinde TCMB PPK toplantı özeti takip edilecek
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,15 kıymet kaybederek 11.165,85 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,07 terfi etti.
Yurt içinde bugün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti yakından takip edilecek.
Öte taraftan, TCMB, POS komisyon oranları uygulamasında yapmış olduğu değişiklikle, kartlarla meydana getirilen mal ve hizmet alımlarında üye iş yerlerine uygulanan yüzde 3,56’lık POS komisyon oranını kredi kartı ve banka kartı için ayrıştırıldı.
Kredi kartı işlemlerinde uygulanan oran değişmezken, banka kartları ile meydana getirilen işlemlerde uygulanan azami POS komisyon oranı yüzde 1,04’e düşürüldü. POS komisyonu ödemek yerine üye iş yerinin blokeli emek harcamayı tercih etmesi durumunda uygulanan 40 günlük azami bloke gün sayısı ise banka kartları için azami 15 gün olarak belirlendi.
Dolar/TL dün yüzde 0,1 artışla 41,2690’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının yüzde 0,1 üstünde 41,3230’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistikleri, haftalık para ve banka istatistikleri, yurt haricinde ise ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Philadelphia Fed İmalat Endüstri Endeksi ve öncü endeksin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 seviyelerinin destek, 11.300 ve 11.400 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.

