Enerjide son 10 yılda en çok doğal gazın üretimi arttı

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Dünyada en fazlaca kullanılan enerji kaynakları içinde 3. sırada yer edinen naturel gaz, son 10 yılda üretimi en fazla artan fosil yakıt oldu.

Küresel alanda talebin her geçen yıl arttığı naturel gaz, fosil yakıtlar içinde daha azca karbon salımı yapmış olduğu için tercih edilen enerji kaynakları içinde yer ediniyor.

Dünya genelinde enerji talebinde petrol ve kömürden sonrasında 3. sırada yer edinen enerji deposu olarak öne çıkan naturel gazın üretim ve tüketiminde her yıl ilerleme kaydediliyor.

Internasyonal Enerji Ajansının (IEA) raporundan derlediği verilere bakılırsa, naturel gaz, son on yılda en süratli büyüyen fosil yakıt oldu. 2015 yılından bu yana talep her yıl averaj yüzde 2’den fazla artarak, 2024 senesinde 4 trilyon 300 milyar metreküp seviyesine ulaştı.

Küresel naturel gaz üretimi geçen yıl 4 trilyon 300 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Bu miktarın ortalama 4’te biri ticarete mevzu olan boru gazı yada sıvılaştırılmış naturel gaz (LNG) formunda ithalatçı ülkelerin piyasasına giriyor. Dünyada savaşlara, deniz rotalarındaki kriz ve risklere karşın naturel gaz ticareti giderek büyüyor. Söz mevzusu büyümenin desteklenmesi için sondajlarda yeni yöntemler ile naturel gazın değişik çeşitleri devreye alınıyor.

ÜRETİMİ ARTIRMAK İÇİN YENİ YÖNTEMLER VE GAZ TÜRLERİ TERCİH EDİLİYOR

Çıkarılma şekli ve yapısına bakılırsa birçok çeşidi bulunan naturel gazda mevcut durumda en fazla üretim geleneksel yöntemlerle yapılıyor. Kara ve deniz sahalarında sondaj yöntemleriyle meydana getirilen üretim, bugün küresel naturel gaz üretiminin ortalama yüzde 70’ini oluşturuyor.

Geriye kalan yüzde 30’luk kısmı ise geleneksel olmayan naturel gazlar oluşturuyor. Bunlar içinde sıkı kum taşı ve kireç taşından çıkarılan “sıkı gaz”, kömür damarlarında biriken “metan gazı”, kaya çatlatma yöntemiyle çıkarılan “kaya gazı” ve kömürden belli yöntemlerle dönüştürülen gazlar yer ediniyor.

DOĞAL GAZ ÜRETİMİNDE BÜYÜME DENİZLERDE BAŞLADI

Geleneksel kara naturel gaz üretimi, 2000’den bu yana ortalama 1 trilyon 800 milyar metreküp seviyesinde istikrarlı seyir gösterdi. Buna karşılık, geleneksel deniz naturel gaz üretimi tertipli olarak arttı. 2015’ten bu yana her yıl averaj 30 milyar metreküp artarak 2024’te ortalama 1 trilyon 300 milyar metreküp seviyesine ulaştı. Bu artış büyük seviyede Orta Doğu’da, bilhassa İran ve Suudi Arabistan’daki gelişmelerin yanı sıra Avustralya’daki üretimle yaşandı.

Yeni üretim teknikleri ve gaz çeşitlerine rağbet arttıkça bu alanda meydana getirilen üretimler de arttı. 2024’te 300 milyar metreküpten fazla “sıkı gaz” üretildi ve bu üretimin ortalama yüzde 70’i Şimal ABD’da gerçekleşti. Kömür yatağı metanı üretimi, 2024’te ortalama 85 milyar metreküp oldu. Bunun yüzde 50’si Avustralya, yüzde 20’si ABD, yüzde 20’si Çin tarafınca üretildi.

Kaya gazı üretimi de 2010’da ortalama 150 milyar metreküp seviyesindeyken, sonraki yıllarda hızla artarak 2024’te 940 milyar metreküpe ulaştı. 2024’te üretilen küresel kaya gazının ortalama yüzde 90’ı ABD’den geldi. Kanada, Arjantin ve Çin’de ise ufak fakat artan miktarlarda üretim gerçekleşti.

2024’te 20 milyar metreküpün birazcık altında kömürden dönüşen gaz üretildi ve bunun tamamı Çin’de gerçekleşti.

KÜRESEL DOĞAL GAZIN YAKLAŞIK YÜZDE 12’Sİ PETROL SAHALARINDA ÜRETİLİYOR

Naturel gazda bir öteki mühim fark ise gazın üretildiği sahaya bakılırsa yapılıyor. Eğer gaz petrol sahasında üretiliyorsa bu eş üretimli gaz, yalnız gaz sahasından üretiliyorsa bu da bağımsız naturel gaz kategorisinde yer ediniyor. Küresel naturel gazın 2024’te 550 milyar metreküpü eş üretimli gaz kategorisinde yer alarak petrol sahalarında üretildi.

IEA raporuna bakılırsa, eş üretimli naturel gazın üretim maliyeti çoğunlukla petrol üretim altyapısının aslına bakarsanız mevcut olması sebebiyle düşük kalırken, gaz işleme, taşıma mevzusunda kafi altyapısı bulunmayan ülkeler bu gazı piyasaya vermeden yakma yöntemine gidiyor.

GAZ ÜRETİMİNİN LİDERLERİ VE ÜRETİMLERİ

Küresel naturel gaz üretiminde en fazla gazı üreten ülkeler, ABD, Rusya, İran, Katar ile Avustralya olurken Çin de son yıllarda öne çıkmaya başladı. 2012’de dünyanın en büyük naturel gaz üreticisi olan ABD, 2024’te 1 trilyon 70 milyar metreküp seviyesinde gaz üretti. Bu miktar küresel üretimin ortalama dörtte birini oluşturuyor.

Rusya ise 2024’te 660 milyar metreküp üretimle ikinci sırada yer aldı. Rusya’nın üretimi ağırlıklı olarak geniş kara geleneksel naturel gaz sahalarından geliyor. 2021’de Rusya’nın üretimi neredeyse 780 milyar metreküp seviyesine ulaşmıştı. Sadece Ukrayna’ya yönelik işgalin arkasından Avrupa’ya ihracattaki sert düşüş sebebiyle üretim geriledi.

Orta Doğu ülkeleri ise küresel naturel gaz üretiminin ortalama yüzde 15’ini sağlıyor. 2024’te İran 275 milyar metreküp, Katar ise 170 milyar metreküp gaz üretti ve Orta Doğu bölgesinin en büyük iki üreticisi oldular. Her iki ülke de geçen yüzyıl devreye giren dünyanın en büyük gaz sahaları durumundaki Şimal Sahası (Katar) ile Cenup Pars (İran) sahasından üretim yapıyor. Türkmenistan’daki süper dev Galkınış naturel gaz sahası da bu sahalar içinde bulunuyor.

Çin, naturel gaz üretimini 2010 ile 2024 içinde 95 milyar metreküpten 240 milyar metreküpe çıkararak iki kattan fazla artırdı. Bu artış, kara geleneksel havzalarındaki üretimin artması ve geleneksel olmayan üretimdeki sıçramadan kaynaklandı. 2024’te Çin ortalama 70 milyar metreküp kaya gazı ve sıkı gaz, 20 milyar metreküp kömürden gaz ve 15 milyar metreküp kömür yatağı metanı üretti.

Avustralya da son 15 yılda naturel gaz üretimini üç katına çıkararak 2024’te 160 milyar metreküp seviyesine ulaştı. Bu artış, North-West Shelf ve Gorgon benzer biçimde büyük geleneksel deniz naturel gaz sahalarının geliştirilmesinin yanı sıra, Queensland’de kömür yatağı metanı üretiminin artmasıyla gerçekleşti.

Dünyada bir çok ABD, Rusya ve Katar’da bulunan ortalama 40 süper dev naturel gaz sahası, küresel naturel gaz üretiminin üçte birini sağlıyor. Bu ülkelerin her birinde, süper dev naturel gaz sahaları toplam ulusal üretimin yarısından fazlasını oluşturuyor. ABD’de buna Marcellus ve Haynesville benzer biçimde süper dev geleneksel olmayan gaz sahaları da dahil.

2000’den bu yana küresel naturel gaz üretimi, ortalama olarak süper dev sahaların yüzde 33-41’i, dev sahaların yüzde 30-37’si ve petrol sahalarının yüzde 11-14’ü tarafınca sağlandı. Kalan üretim ise büyük ve ufak naturel gaz sahalarından geldi.

Dünya genelinde keşfedilen sadece hemen hemen üretime başlamayan naturel gaz rezervleri 40 trilyon metreküpe ulaşırken, bu kaynakların geliştirilmesiyle, 2050’ye kadar arz dengesine ortalama 1 trilyon 300 milyar metreküp naturel gaz ekleyebileceği hesaplanıyor.

 

Enerjide son 10 yılda en çok doğal gazın üretimi arttı
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com