Uzmanlar, mart ayı enflasyon rakamlarının kısa vadede ölçülü “nefes alanı” sağladığını ve ABD/İsrail ile İran arasındaki harbe karşın dezenflasyon konjonktürünün sürdüğünü beyan etti.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), martta aylık bazda yüzde 1,94, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,3 artış gösterdi. Senelik enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 30,87, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,08 olarak kayıtlara geçti.
TOBB Iktisat ve Teknoloji Üniversitesi İktisat Kısmı Başkanı Prof. Dr. Talha Yalta, AA muhabirine, mart enflasyonunun, beklentilerin bir miktar altında gelmiş olarak fiyat artış hızında bu ay için daha ılımlı bir tabloya işaret ettiğini söylemiş oldu.
Yalta, “Aylık artışın yüzde 1,94 ile tahminlerin altında kalması ve senelik enflasyonun yüzde 30,87’ye gerilemesi, enflasyon görünümünde kısa vadede ölçülü bir nefes alanı sağlıyor. Bunu ne abartmak ne de önemsiz görmekte fayda vardır. Tek bir veri tüm resmi veremese de mart sayıları en azından beklentilere bakılırsa pozitif bir tablo gösteriyor. Sadece önümüzdeki dönemde bölgedeki çatışmanın enerji tutarları, kur ve beklentiler üstünden yaratabileceği tesirleri daha net seyretmek gerekecek.” dedi.
“PİYASADAKİ BEKLENTİLERİN AKSİNE DÜŞÜK GELDİ”
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, mart ayı enflasyonunun piyasadaki tüm beklentilerin aksine fazlaca düşük seviyede geldiğine dikkati çekerek, şöyleki konuştu:
“Beklentilerin altında gelen enflasyon piyasalara asla şüphesiz pozitif yansıyacaktır. Şu demek oluyor ki bu düşük rakamlar finans piyasaları tarafınca pozitif katkı şeklinde algılanmaktadır. Sadece gerçek sektör için pozitif hava daha değişik algılanmaktadır. Şüphesiz akaryakıt fiyatlarındaki artışın dolaylı tesirleri sadece uzun dönemde ortaya çıkacaktır. Durum bu şekilde olmasına karşın enflasyon üstüne en yüksek tesir gene de ulaştırma harcama grubundan gelmiştir. Nisan, mayıs, haziran aylarında akaryakıt üstünden gelen tesir enflasyon üstüne daha çok yansıyacaktır. Şu demek oluyor ki harp sebebiyle fiyatlamalarda derhal bozulmadan ziyade bu fiyatlamaların önümüzdeki aylara yansıması daha olası görünmektedir.”
Enerji fiyatlarındaki artışın direkt ve dolaylı etkilerinin küresel çapta olduğu şeklinde Türkiye’de de enflasyon üstüne gelecek aylarda daha yoğun yansıyacağını vurgulayan Şener, “Enflasyon fazlaca düşük düzeylere düşse de besin, barınma, ulaşım, eğitim ve sıhhat üstünden gelen enflasyon baskısı azalmadıkça vatandaşın enflasyon düşüşünü hissetmesi ve buna paralel olarak enflasyon beklentisi fazlaca kolay azalmayacaktır.” ifadelerini kullandı.
“ANA DEZENFLASYON SÜRECİ DEVAM EDİYOR”
Ekonomist Bora Tamer Yılmaz, harbe karşın dezenflasyon konjonktürünün sürdüğünü belirterek, “Cenk enflasyonunun birazcık tesiri olacak fakat ana düşüş eğilimi değişmeyecek. Bunu fazlaca iyi idrak etmek lazım. Cenk enflasyonu olarak da tanımlanan ‘warflation’ sebebiyle enflasyon yıl sonunda beklentilerden bir parça daha yukarıda duracak. Şu demek oluyor ki yüzde 20’nin birazcık daha üstünde kalmamızla sonuçlanacak fakat ana dezenflasyon süreci devam ediyor. Enflasyon yüzde 20 ile 25 içinde bir yerde oturacak.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Yalnız enflasyonda aşağı eğilim hızının yavaşlayacağını dile getiren Yılmaz, savaşın etkilerinin kademeli olarak geleceğini söyledi. Yılmaz, işlenmiş ambalajlı gıdada savaşın etkilerinin daha fazlaca görüldüğüne işaret ederek, yaş sebze meyve fiyatlarında daha pozitif bir seyrin ortaya çıkabileceğini, harp şoku gelmeden ekim ve dikimin yapıldığını dile getirdi. Bölgedeki gelişmelerin tesirinin daha fazlaca yaz sezonu ürünlerinde görülebileceğini belirten Yılmaz, “Otoriteler, gübre başta olmak suretiyle tehlikeli sonuç alanlarda fazlaca mühim proaktif tedbirler aldı. Alınan bu tedbirlerin de pozitif tesiri ziraat sektörüne yansıyacak.” diye konuştu.
“ÜRETİCİ FİYATLARI DAHA KONTROLLÜ”
Spectrum Denetim, Danışmalık, Yeminli Mali Müşavirlik AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay İnci, verilere bakıldığında, enflasyonla mücadelede uygulanan politikaların etkilerinin giderek daha net görülmeye başlandığını bildirdi. İnci, “Mart ayında TÜFE aylık yüzde 1,94 artarken senelik bazda yüzde 30,87 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, geçtiğimiz senenin aynı dönemine bakılırsa belirgin bir gerilemeye işaret ediyor ve dezenflasyon sürecinin devam ettiğini gösteriyor.” bilgilerini verdi.
Aynı şekilde üretici fiyatlarında da daha kontrollü görünüm bulunduğunu vurgulayan İnci, üretici enflasyonunun tüketici enflasyonunun altında seyretmesinin, gelecek dönemde maliyet baskılarının daha sınırı olan yansıyabileceğine işaret ettiğini, fiyat istikrarı açısından bunun mühim kazanım bulunduğunu söyledi.
İnci, para politikası başta olmak suretiyle uygulanan sıkılaşma adımlarının ve makro ihtiyati tedbirlerin, enflasyonu denetim altına alma sürecinde etkili olmaya devam ettiğini belirterek, “Önümüzdeki dönemde bu politikaların kararlılıkla sürdürülmesi, enflasyondaki düşüşün kalıcı hale gelmesini sağlayacak ve fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda mühim bir zemin oluşturacaktır.” ifadelerini kullandı.

