Geçen hafta Cenup Türk şehrinde düzenlenen Antalya dış ilişkiler forumunun aralarında Daily Sabah ile konuşan Tatar, AB’nin GCASC ve Yunanistan vasıtasıyla Türk devletlerini dizgesel olarak baskı yaptığını altını çizdi. Bununla beraber, bu baskılara karşın, TRNC, Türk dünyasıyla entegrasyon vizyonunda kesin kalmaktadır. GCASC’ın “Çıldırdılar” ifadesiyle tepkisini tanımlayan Tatar, bazı Türk devletlerin TRNC ile çevresel ve ekonomik girişimler üstünde ortaklaşa iş halletmeye ilgi göstermesine karşın, Brüksel’in bu tür çabaları engellemek için müdahale ettiğini belirtti. Tatar, AB’nin enerjiyle ilgili çıkarlarını Türk dünyası ve TRNC arasındaki bağları zayıflatmayı amaçlayan bir baskı aracı haline getirdiğini belirtti.
Ersin Tatar (L) Daily Sabah, Antalya, Cenup Türkiye’den Elif Sena Darbaz tarafınca röportaj yapmış oldu. 13 Nisan 2025.
Tatar, “Yunanlılar ve Yunanistan’ın desteği olmadan, öteki ülkeler fazla bir şey yapması imkansız” dedi. Brüksel’in dolaylı müdahalelerine işaret ederek, “AB’nin uzun bir erişimi var. AB’yi ilgilendiren bazı enerji mevzuları da var. Tamamı elbet sorunlara niçin oldu” diye ekledi.
Bununla beraber, TRNC geri çekilmiyor. Tatar bu kararlılığı teyit etti: “Onlarla görüşmeye devam edeceğiz ve diyelim ki:” Bizimle de bir şeyler yap. Şimal Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile bir şeyler yapın. “
Kasım 2022’de Özbekistan, Samerkand’da düzenlenen OTS zirvesi, Ankara’nın desteği yardımıyla TRNC’nin Türk dünyasındaki görünürlüğünü artırmada mühim bir dönüm noktası oldu. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, TRNC’yi bir gözlemci üyesi olarak kabul etme kararını “zamanı bir adım” olarak nitelendirdi. Bu gelişme hem diplomatik hem de simgesel ağırlık taşıdı ve TRNC’nin internasyonal tanıma arayışına yeni bir ivme enjekte etti.
İki ayrı eyalet
Tatar ek olarak Kıbrıs sorununa bir çözüm vizyonunun derinden dönüştüğünü belirtti. 60 yıldan fazla federal merkezli müzakerelerin netice vermediğini ve şimdi herhangi bir çözümü iki ayrı devletin gerçekliğine dayandırmanın zamanının geldiğini savundu:
“60 yılı aşkın bir süredir, bu mevzuda kesintisiz müzakereler yaşandı. Türkiye’den kuvvetli bir destekle, bilhassa Başkan Erdoğan’dan, bir çözüm vizyonu iki devlet modelinin çevresinde şekilleniyor. Birleşmiş Milletler hala federasyon ve tekrardan birleşme mevzusunda ısrar ediyor. Sadece bu çerçeveye geri dönmemiz.
Tatar’ın ifadeleri 2021’de Cenevre’de duyuru edilen ve Türkiye tarafınca desteklenen yeni çözüm paradigmasını yansıtıyor. İki devletli bir çözümün bir tek siyasal gerçeklerle uyumlu değil, hem de Türk Kıbrıs halkının egemenliği ve eşitlik taleplerini de yansıttığını korumak için çaba sarfediyor.
Ayrıca, AB’nin Kıbrıs sorunundaki önyargılı tutumu uzun süredir eleştirildi. Annan planını reddetmesine karşın, 2004 senesinde GCASC’yi AB’ye kabul etme sonucu Türk tarafında derin bir güvensizlik yarattı. Bu güvensizlik, AB’nin TRNC’ye yönelik yalıtım politikaları ile daha da güçlendirildi.
Son gelişmeler, AB’nin bu çizgiye bağlı kaldığını ve Türk dünyasının TRNC ile daha yakın bağlar kurmasını önleme çabalarını artırdığını ortaya koyuyor. Bununla beraber, hem Ankara hem de Lefkaşa’nın mevcut diplomatik duruşu, bu baskılar karşısında sağlam bir duruş önermektedir.
TRNC’nin dış politikası, Türk devletleriyle kültürel, ekonomik ve politik düzeylerde internasyonal tanınma ve oldukça boyutlu ortaklaşa iş istiyor. Bu strateji hem de adadaki bir çözüm vizyonunu tekrardan tanımlar: bir federasyon değil, iki egemen ve eşit eyalet.
