Küresel piyasalar, yeni haftaya yeniden tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir görünümle başlarken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratları negatif, Asya borsaları ise teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izliyor.
ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üstünde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı’nın tekrardan açılması, küresel piyasalarda üstün dereceli seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma günü Lübnan’daki ateşkes kapsamında, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçmesine açık olacağını belirtmişti.
Ondan sonra toplumsal medya hesabından mevzuya ilişkin paylaşımda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, boğazdaki İran’a yönelik deniz ablukasının, antak kalma tamamlanana kadar geçerliliğini koruyacağını kaydetmişti.
Ondan sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yapmış olduğu açıklamada ABD’nin deniz ablukasına devam etmesi sebebiyle Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü deklare etti.
Trump, dün yapmış olduğu açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ilişkin bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.
Hafta sonu ABD ile İran arasındaki gerginliğin tekrardan tırmanmasının peşinden petrol fiyatlarında sert yükselişler görülürken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarda negatif bir seyir izleniyor.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin tekrardan artması piyasalarda tekrardan sert dalgalanmaların olabileceği risklerini öne çıkarıyor.
ABD-İran içinde 8 Nisan’da kabul edilen 15 günlük ateşkesin de sonuna yaklaşılırken, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin 2. turuna katılmayı reddettiğine dair haberler de yatırımcıların davranışlarında ölçülü davranmasına yol açıyor.
ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ilişkin bir kargo gemisine ateş açarak müdahale etmesiyle enerji arzına ilişkin endişeler tekrardan tetiklenirken Brent petrolün varili şu sıralarda yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan işlem görüyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26’ya terfi etti.
Savaşın sona ereceğine dair umutların azalması güvenli liman olarak dolara olan talebi de artırırken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,3 seviyesine çıktı. Dolara olan talebin artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist endişeleri tetiklemesi altın fiyatlarında düşüşe niçin olurken, altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 790 dolardan işlem görüyor.
New York borsası, Hürmüz Boğazı’nın açıldığının duyurulmasının peşinden cuma gününü yükselişle tamamladı.
Kurumsal tarafta, piyasaların kapanışından sonrasında bilançosunu açıklayan Netflix’in geliri ve karı ilk çeyrekte beklentileri aştı. Buna rağmen firmanın hisseleri, ikinci çeyrek gelir tahmininin beklentilerden zayıf kalması sonrasında yüzde 10’a yakın kıymet yitirdi.
Petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enerji hisselerinde yaşanmış olan düşüş dikkati çekti. APA Corporation’ın hisseleri yüzde 5,7, Valero Energy’nin hisseleri yüzde 7,5, Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 5,4, ExxonMobil’in hisseleri yüzde 3,7 ve Chevron’un hisseleri yüzde 2,2 geriledi.
Kruvaziyer ve hava yolu benzer biçimde turizmle ilişkili sektörlerdeki şirketlerin hisse senetleri ise toparlanma gösterdi. Royal Caribbean’ın hisseleri yüzde 7,3, United Airlines’ın hisseleri yüzde 7,1 ve Expedia’nın hisseleri yüzde 4,5 arttı.
Bu gelişmelerle, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 kıymet kazanmıştır. S&P 500 endeksi, 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.159,51 puanla üstün dereceli seviyeyi görmüş oldu.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
Avrupa borsaları da Hürmüz Boğazı’nın tekrardan açılması sonrasında azalan risk algısıyla cuma gününü pozitif tamamladı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın Alman ekonomisi üstünde baskı oluşturacağını sadece resesyon beklenmediğini söylemiş oldu.
Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,27, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,75 kıymet kazanmıştır.,
Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesi durumunda petrol ve organik gaz fiyatlarındaki sert yükselişlerin devam edebileceğini ve bunun da bölgedeki resesyon endişelerinin yeniden artmasına niçin olabileceğini söylemiş oldu. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin ABD-İran gerilimini dengelemesiyle haftaya pozitif başladı.
Öte taraftan Çin’de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 senelik kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.
Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 senelik kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 senelik kredi faiz oranını ise yüzde 3,5’te durağan(durgun) tuttu. Bu karar, Çin’de iktisat yönetiminin davranışlarında ölçülü bir siyaset izlediğini gösteriyor.
Asya borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenmesine rağmen yüksek enerji tutarları, bilhassa petrol ithalatçısı ülkeler olmak suretiyle bölge genelinde kazançları sınırladı ve enflasyon endişelerini tekrardan artırdı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 terfi etti.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 kıymet kazanarak14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, görmüş olduğu en yüksek düzey rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli sözleşme ise cuma akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yatay seyirle 16.867,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 44,8720’den işlem görüyor. Öte taraftan internasyonal kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), Türkiye’nin kredi notlarını “BB-/B” olarak teyit etti, not görünümünü “durağan” olarak tuttu.
Not görünümünün ise “durağan” olduğu belirtilen S&P açıklamasında, bunun Türkiye ekonomisinin devam eden enerji fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para politikası ve ücret belirleme politikalarını sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ilave erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı yönündeki görüşü yansıttığı ifade edildi.
Öte taraftan bu hafta yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz sonucuna çevrildi. AA Finans’ın beklenti anketine katılan 37 ekonomist, nisan ayında TCMB’nin siyaset faizini yüzde 37 seviyesinde durağan(durgun) tutmasını bekliyor.
Analistler, bugün yurt içinde ve yurt haricinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, Orta Doğu’dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üstünde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın ise destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
