Konut piyasasıyla ilgili son rakamlar sektörde ümit yarattı. 2025 yaz süreci bundan önceki senenin aynı dönemine nazaran yüzde 35,8 oranında artarak 107 bin 723 oldu. Türkiye genelinde yeni konut satışı da bundan önceki senenin aynı dönemine nazaran yüzde 32 oranında artarak 33 bin 569’a terfi etti. Rakamlar yüzleri güldürürken sektör temsilcileri konut piyasasında maliyetleri yukarı çeken arsa krizini gündeme getirdi. Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Ziya Yılmaz, son rakamlarla ilgili yapmış olduğu açıklamada arsa maliyetlerini aşağıya çekecek uygulamaların hızla devreye alınması icap ettiğini belirtirken; Haber Global Web Hususi’e değerlendirmelerde bulunan gayrimenkul uzmanı Rıdvan Akgün ise Avrupa’daki arsa maliyetleriyle Türkiye’nin büyük şehirlerindeki durumu karşılaştırdı.
Piyasada konut fiyatlarının yüzde 35-40 artmasının temel sebebi arsa maliyetleri.
YARISI ARSA SAHİBİNİN
Arsa sorununu rakamlarla açıklayan Rıdvan Akgün şunları söylemiş oldu: “Türkiye genelinde gayrimenkul fiyatlarına baktığımız süre fiyatların artışına en büyük etken arsa maliyetinin yüksek olması. En düşük yerde yüzde 25’ler seviyesinde başlıyor, yüzde 75’ler seviyesine kadar çıkıyor. 10 dairelik bir konutun 5 dairesi müteahhite 5’i de arsa sahibine kalıyor. Fahiş oranlar bunlar. Bilhassa rayiç bedeli yüksek yerlerde 10 dairede 7 daire arsa sahibine kalıyor. Bu durum konut fiyatlarını uçuruyor.”
AVRUPA’DA YÜZDE 25
“Gelişmiş ülkelere baktığımız süre belediyeler, hükümetin ilgili kurumları konut üretilebilecek biriki alanları belirlerler, bayındır tahakkuku yaptırırlar, bunu yaparken de bir sürü para verilmez. Bu devletin işidir; esas olarak üretmesi ihtiyaç duyulan arsalardır. Bu biriki alanlarda arsa payları bellidir. Arsa sahiplerinin ne kadar konut sahibi olacağı, müteahhitten ne alabileceği evvelde belirlenmiştir. Yüzde 20’ler seviyesi hatta yüzde 15’tir. Yüzde 25’e kesinlikle geçmez. 10 yıl, 30 yıl sonraki nüfus hareketine nazaran gerekseme alanları evvelde belirlenir. Bunun alt yapısı oluşturulur ve bayındır planları yapılır.”
SİSTEM SORUNLU
Akgün, Türkiye’deki arsa üretim yöntemleriyle ilgili de şu detayları verdi: “Türkiye’de ya orman yangını olur ya orman vasfını yitirmiş bölgeler ortaya çıkar. Arsa yatırımı yapılmadığı için yeni ortaya çıkan arsalarda birden bire bir rant yükselişi olur. Bu şekilde olunca arsa sahipleri de diyor ki 10 dairenin 5’ini ben alırım… Yüzde 50’lere çıkan oranlar var. Taşra yerlerde bu oran yüzde 30’larda seyrediyor. Müteahhit iki konut üretecek ikisini arsa sahibine verecek ikisini kendisi alacak. Bu ne demek? 3+1 dairenin fiyatının 10-12 milyona çıkması demek.”
İKTİDAR EL ATMALI
“Oysa arsa maliyeti düşük olmuş olsa, arsa üretilmiş olsa 10 milyon TL’ye alacağınız konutu 7 milyon TL’ye alacaksınız. Piyasada konut fiyatlarının yüzde 35-40 artmasının temel sebebi arsa maliyetleri. Hükümet bu mevzuda 81 vilayeti inceleyecek, arsa üretimi meydana getirecek. Hazinenin yada Ulusal Emlak’ın elindeki bölgeler ya da kentsel dönüşümle ilgili biriki alanlar olacak. Arsa probleminin çözülmesi lazım. Bu çözülmeden konut tutarları düşmez” dedi.
Türkiye’de arsa maliyetlerinin inşaat içindeki oranı averaj yüzde elli seviyesinde seyrediyor. Avrupa ve ABD’de arsa maliyetleri çoğu zaman yüzde 15-25 içinde değişiyor.
YENİ ARSA MODELİ
Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Ziya Yılmaz ise son konut satış istatistikleriyle ilgili yapmış olduğu değerlendirmelerde arsa maliyetleriyle ilgili “Arsa maliyetinin en yüksek olduğu ülkelerden birisiyiz. Arsanın inşaat içindeki maliyeti vatanımızda yüzde 50 averajlarında, oysa Avrupa ve ABD’da en kıymetli lokasyonlarda bile arsa maliyetleri yüzde 20’ler seviyesinde. Bu durum bilhassa İstanbul şeklinde büyük şehirlerde konutun erişilebilirliğini direkt negatif etkiliyor” diyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
