Türkiye’nin AB ile ilişkileri sürdürmekten yana olduğunu ve blokla ilişkilerini hiçbir zaman terk etmediğini söyledi. Ancak “bazı ülkelerin” katılım tekliflerine karşı çıkan eylemlerini eleştirdi.
Fidan, “Onlar (bizim üyeliğimizi) tercih etmiyorlar diye tarihi yolculuğumuzdan ve (Avrupa’da) merkez ülke olma stratejimizden vazgeçmeyeceğiz” dedi.
Katılım müzakereleri son yıllarda bir takım anlaşmazlıklar ve siyasi engeller nedeniyle durmuş durumda. Türkiye üyelik kriterlerinin çoğunu yerine getirdiğini öne sürüyor. Katılım süreci durmuş olsa da Türkiye, 27 üyeli bloğun kilit ekonomi ve savunma ortağı olmaya devam etti.
Yaz başından bu yana Ankara ve blok, uzun yıllardır karşılıklı güven ve stratejik hedefler doğrultusunda değil, yalnızca zorunluluktan kaynaklanan bağları yeniden canlandırmak için çalışıyor.
Türkiye, Birlik ile en uzun geçmişe ve en uzun süreli katılım sürecine sahip olup, AB’nin selefi Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile 1964 yılında imzalanan ilk anlaşmaya rağmen resmi olarak 2005 yılında başlamıştır. O tarihten bu yana süreç, bazı AB üyelerinin siyasi engellemeleri nedeniyle esasen donduruldu. Mayıs ayında sona eren cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin ardından Brüksel, söylemini “Türkiye ile işbirliğinin önemi” yerine “ilişkilerin stratejik ve ileriye dönük olarak sürdürülmesi”ne kaydırdı.
Fidan, Türkiye’nin dinamik ekonomisi, güçlü altyapısı ve siyasi istikrarıyla katıldığı her ittifaka güç katacak bir aktör olduğunu söyledi.
“Tarihsel olarak her zaman Avrupa Birliği’nden yana olduk ve AB kurumlarıyla ekonomik ve siyasi işbirliğimizi ileriye taşımaktan çekinmeyeceğiz” dedi. Ancak Fidan, bazı blok üyelerinin kendi çıkarları için yürüttükleri “kimlik siyaseti”nin “Türk karşıtı, İslam karşıtı söylem ve göçmen kartından oluşan ucuz iç politika hedefleri” olduğuna dikkat çekti. AB’de aşırı sağcı, yabancı düşmanı söylemi de besleyen düzensiz göç. “Bunlar oy kazanmalarına yardımcı oluyor ama stratejik olarak AB’yi sorunlu bir alana itiyor” dedi.
Bakan, AB’nin hatasının ne olduğunu düşünmesi gerektiğini belirterek, daha büyük ittifaklara ve dayanışmaya ihtiyaç duyulan bir dönemde hayatta kalabilmek için “Atlantik’in diğer yakasının” yardımına dayanan bir yapıya dönüştüğünü kaydetti.
Fidan, Türkiye’nin AB ile vize serbestisi konusuna önem verdiğini söyledi. Türkiye ve AB’nin gümrük birliği konusunda güncelleme yapılması konusunda mutabakata vardığını ve bunu pratik bir şekilde ilerletmeyi umduklarını söyledi.
Ayrıca Avrupalı mevkidaşlarıyla bu konuda görüşmelerde bulunan Türk vatandaşlarına yönelik vize gecikmeleri konusuna da dikkat çekti.
Varhelyi ise iki tarafın ekonomik ilişkilerini geliştirmesi gerektiğini ve bunun iş adamlarından öğrencilere kadar herkes için “daha kolay” seyahatle mümkün olabileceğini söyledi. Geçen yıl blok ve Türkiye arasındaki 200 milyar Euro (216.67 milyar dolar) ticaret hacmini kaydetti ve Türkiye’nin AB’nin beşinci en büyük ticaret ortağı olduğunu vurguladı. “Bunu genişletmemiz gerekiyor,” dedi, yatırımları artırmayı tartıştıklarını belirtti.
Varhelyi, her iki tarafın da birbirine ihtiyacı olduğunu ve ilişkileri ilerletmek amacıyla daha düzenli toplantılar planlamak için yakın zamanda üst düzey diyalog görüşmelerine başlayacaklarını belirtti.
