İSO Türkiye İmalat PMI anketinin mayıs ayı neticeleri açıklandı.
Eşik kıymet olan 50’nin üstünde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret etmiş olduğu anket sonuçlarına bakılırsa, nisanda 45,7 olan manşet PMI, mayısta 49,8’e yükselerek 50 eşik değerine mühim seviyede yaklaştı.
Mart 2024’ten bu yana en yüksek düzeyinde gerçekleşen endeks, etkinlik koşullarındaki bozulmanın belirgin şekilde yavaşladığı yönünde sinyal verdi.
Mayıs ayı verileri, imalat sanayisi üretiminin tekrardan artışa geçtiğini gösterdi. Böylece nisanda gözlenen sert yavaşlamanın arkasından belirgin bir toparlanma kaydedildi. Anket katılımcıları, bilhassa internasyonal pazarlardaki talep koşullarında iyileşme emarelerine dikkati çekti.
Yeni ihracat siparişleri, 20 aylık yavaşlama sürecinin arkasından mayısta gelişme kaydetti. Toplam yeni siparişler ise ihracattaki toparlanmanın pozitif yönde etkilerine karşın hafifçe düştü. Yeni siparişlerde yavaşlama bildiren anket katılımcıları, bu durumu belirsizlik, fiyat artışları ve Orta Doğu’daki cenk ile ilişkilendirdi. İstihdam da azalmaya devam etti sadece düşüş, 2026’nın başından bu yana en düşük oranda gerçekleşti.
SATIN ALMA FAALİYETLERİ İKİ YILI AŞKIN SÜRENİN ARDINDAN İLK KEZ ARTTI
Bazı firmaların Orta Doğu’daki savaştan meydana gelen fiyat artışlarına ve tedarik zinciri aksamalarına karşı güvenlik stoku oluşturma çabaları, satın alma faaliyetlerinin iki yıldan uzun bir sürenin arkasından ilk kez artmasını sağlamış oldu. Öte taraftan, girdi stoklarındaki azalma nisana bakılırsa belirgin şekilde hız kesmekle beraber devam etti.
Girdi maliyetleri keskin bir halde yükselmeyi sürdürdü. Anket katılımcıları bu durumun büyük seviyede Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandığını bildirirken bilhassa akaryakıt, petrol, metal ve taşımacılık fiyatlarındaki artışa dikkati çekti. Bununla beraber, girdi maliyetleri enflasyonu hafifçe gerileme kaydetti. Benzer bir eğilim nihai ürün tutarları için de söz mevzusu oldu. Harp bununla birlikte mayısta teslimat sürelerindeki uzamanın sürmesine ve tedarikçi performansının üst üste 7’nci ayda bozulmasına yol açtı.
ÜRETİM GİYİM VE DERİ ÜRÜNLERİNDE ARTTI, TEKSTİLDE YAVAŞLADI
İSO Türkiye Sektörel PMI mayıs ayı raporu, ikinci çeyreğin ortası itibarıyla imalat sektörünün büyük bölümünde sıkıntılı etkinlik koşullarının sürdüğüne işaret etti.
Üretim ve yeni siparişleri artan sektörler sınırı olan sayıda kalırken enflasyonist baskılar yüksek seyrini korudu. Tedarikçilerin teslimat süreleri nerede ise tüm sektörlerde arttı. Giyim ve deri ürünleri, nisanda olduğu benzer biçimde mayısta da üretim artışı kaydeden tek sektör oldu. Söz mevzusu artış, bundan önceki aya bakılırsa hafifçe ivme kazanmıştır.
Üretimde en belirgin yavaşlama ise tekstil ürünlerinde gerçekleşti. Mayısta giyim ve deri ürünleri sektörünün yeni siparişleri de üst üste ikinci kez arttı. Besin ürünlerinde de yeni siparişler toparlandı. Üretimde olduğu benzer biçimde, yeni siparişlerde de en keskin yavaşlama tekstil sektöründe gözlendi. Internasyonal talep zayıf seyrini sürdürürken yeni ihracat siparişleri yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ile giyim ve deri ürünlerinde arttı.
Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü ihracatta gösterdiği iyileşmeye karşın kuvvetli enflasyonist baskılarla karşılaşmaya devam etti.
Girdi maliyetleri enflasyonu 4 yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyinde gerçekleşirken satış fiyatlarında da belirgin artış gözlendi. Sektörde hem girdi hem de satış tutarları, anket kapsamında izlenen 10 kategori arasındaki en süratli yükselişi kaydetti.
Mayısta girdi maliyetlerinde en düşük oranlı artışlar besin ürünleri ile giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşti. Nihai ürün fiyatlarında en ılımlı artışın ölçüldüğü sektörler ise tekstil ürünleri ile kara ve deniz taşıtları oldu.
Tedarik zinciri aksamaları mayısta da raporun öne çıkan gelişimleri içinde yer aldı. Makine ve metal ürünleri haricinde tüm sektörlerde teslimat süreleri arttı. En belirgin gecikmeler kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe kaydedildi. Bu sektörün tedarikçi performansındaki bozulma Şubat 2024’ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti.
Mayıs ayı verileri, firmaların yığın biriktirme çabasında olduğuna ilişkin bazı sinyaller verdi. Giyim ve deri ürünlerinde satın alma faaliyetleri artış kaydederken geri kalan 9 sektörün 6’sında satın alma hacmindeki daralma hız kesti. Bununla beraber, girdi stoklarında artış yalnızca giyim ve deri ürünleri sektöründe gözlendi.
“MAYISTA TÜRK İMALAT SEKTÖRÜNÜN DAHA OLUMLU BİR GÖRÜNÜM SERGİLEDİ”
Açıklamada endekse ilişkin değerlendirmesine yer verilen S&P Global Market Intelligence Iktisat Direktörü Andrew Harker, mayısta Türk imalat sektörünün daha pozitif yönde bir görünüm sergilediğini belirterek, ihracatın tekrardan büyümeye geçmesinin üretimde ılımlı bir artışı bununla beraber getirdiğini bildirdi.
Bu sayede satın alma faaliyetlerinin de arttığını kaydeden Harker, şu değerlendirmelerde bulunmuş oldu:
“Bu artışın bir kısmı, Orta Doğu’daki savaşın yol açmış olduğu aksamalara karşı güvenlik stoku oluşturma çabasından kaynaklandı. Dolayısıyla, girdi maliyetlerinde süregelen keskin yükselişler ve tedarik zincirlerindeki gecikmeler dikkate alındığında mayısta gözlenen genişlemenin kalıcı olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. İhracatın arkasından toplam yeni siparişlerin de gelişme bölgesine geçip geçmeyeceği, önümüzdeki ayların seyrinde belirleyici olacak.”
