Cuma günü Anadolu Ajansı’na (AA) konuşan Muhammed, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda sulh ve güvenliği koruma adımlarının önemini altını çizdi.
Ankara Deklarasyonu, Türkiye’nin Başkan Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde aracılık etmiş olduğu görüşmelerin sonucuydu. Etiyopya ve Somali arasındaki bağlar, Ocak 2024’te Berbera’nın Kızıl Deniz limanını kullanmak için Somaliland’ın ayrılık bölgesi ile bir antak kalma yapmasından bu yana kötüleşti. Türkiye, o zamandan beri iki Afrika Boynuzu ülkesi arasındaki gerilimleri sona erdirmek için çalışıyor. Etiyopya, 1961’den 1991’e kadar devam eden Eritre Bağımsızlık Savaşı’ndan sonrasında 1990’ların başlangıcında Kızıl Denizi limanlarını yitirdi. 1991’de Eritre, Etiyopya’dan bağımsızlık kazanmıştır ve iki ayrı ülkenin kurulmasına yol açtı. Ayrılık, Etiyopya’nın Kızıldeniz ve kilit limanlara direkt erişimi kaybetmesine niçin oldu. Etiyopya o zamandan beri verimli deniz ticareti yapma kabiliyetini etkileyen kara ile çevrilidir.
Etiyopya, Ocak 2024’te tek taraflı olarak Somali’den ayrılan Somaliland ile bir antak kalma yapmış oldu. Etiyopya denize erişim kazanmıştır, sadece komşusu ile yeni bir kriz koyarak bölgenin bağımsızlığını tanıdı. Geçen yüzyılda iki savaşla savaşan iki ülke, Mart ayında kavgalarını çözmek için anlaştı ve Aralık 2024’te Ankara’nın anlaşmazlığın çözülmesi için anlaştılar.
Büyükelçi, Ankara Bildirgesi’nin Türkiye’nin istikrar, çatışma çözümü ve bölgesel işbirliğine olan bağlılığını vurguladığını söylemiş oldu. “Türk arabuluculuk çabaları gerilimleri hafifletmeye, karşılıklı anlayışı güçlendirmeye ve bölgedeki uzun vadeli bir sulh girişimini desteklemeye katkıda bulunmuş oldu” dedi.
Mohammed, Başkan Erdoğan’a partiler arasındaki diyaloğu güçlendirme çabaları için teşekkür etti ve Etiyopya ve Somali liderleri arasındaki ziyaretlerin ikili sorunları tartışmak için elverişli bir ortam yarattığını kaydetti.
Somali ve Etiyopya arasındaki müzakerelerin ilerlemesi hakkında bir soruya cevap veren Mohammed, teknik görüşmelerin ikinci turunun hemen hemen gerçekleşmemesine karşın ilişkilerin pozitif yönde kaldığını söylemiş oldu. Görüşmelerin devam edeceği umudunu dile getirdi ve durmaları için hiçbir niçin olmadığını söylemiş oldu. Mahmud, “İkinci teknik görüşmeler için hemen hemen kararlaştırılmış bir tarih yok.” “Ankara Bildirgesi’nin faaliyete geçtiğine inanıyoruz.”
Tartışmaların yalnız liderler içinde değil, hem de bakanlık düzeyinde de gerçekleştiğini belirtti ve Etiyopya’nın Mogadişu Büyükelçisi’nin yerdeki sıhhatli ilişkilerin bir işareti olarak son atanmasını altını çizdi.
Ankara Bildirgesi’nin barışçıl müzakereleri kolaylaştırmada mühim bir rol oynadığını altını çizdi ve partilerin, devamlı diyalog yöntemiyle üretken ilişkilere yol açacağına inanılmış olduğu bölgedeki barışa olan bağlılıklarını ifade ettiklerini söylemiş oldu.
İki ülke içinde daha iyi ilişkilerin beklenip beklenmediği sorulduğunda Mahmud, “Niçin olmasın? Başka seçeneğimiz yok.”
Büyükelçi ek olarak 8-10 Eylül tarihlerinde ADDIS Ababa’da Afrika Birliği (AU) ile ortaklaşa iş içinde planlanan İkinci Afrika İklim Zirvesi hakkında yorum yapmış oldu. Zirvenin, Afrika’daki iklim krizine ve finans yeşil gelişimine küresel çözümleri hızlandırmayı amaçladığını söylemiş oldu. İklim değişikliği sebebiyle kıtaların ayılarının orantısız yükünün altını çizdi.
Zirvenin krize “Afrika çözümleri” sunmaya ve Afrika’nın küresel iklim müzakerelerinde birleşik bir güç olarak hareket etme kabiliyetine odaklandığını altını çizdi.
Elçi, İklim Zirvesi’nin Afrika ülkeleri ve Türkiye şeklinde internasyonal ortaklar arasındaki çevre işbirliğini güçlendirme fırsatı sunduğunu da sözlerine ekledi. Kalkınma ve insani yardım, ziraat ve besin güvenliği, su sanitasyonu, orman ve çevre koruma, altyapı ve teknoloji ile sulh ve güvenlik olarak Afrika-Türkiye stratejik ortaklığının sütunlarını özetledi.
