Türkiye, döner kebabın yalnızca belirli teknik koşullarla (mesela etin türü, dilimleme şekli, marine süresi şeklinde) hazırlanması halinde bu adla anılmasını istiyor. Amaç, dönerin adının Avrupa’da “her insanın kullandığı genel bir isim” değil, Türkiye’ye ilişik geleneksel ve korumalı bir ürün olarak tanınması.
Benzer korumalar, Avrupa’da halihazırda Napoli pizzası ve Jamón Serrano şeklinde ürünlere tanınmış durumda.
Almanya’dan Sert Tepki
Sadece bu adım bilhassa Almanya’da ciddi tepkiyle karşılandı. Bu sebeple Almanya, ortalama 7 milyar euroluk senelik döner sektörüyle Avrupa’nın döner merkezi konumunda. Türk göçmenlerin kurduğu bu sanayi, kuzu, dana, tavuk ve hatta vejetaryen versiyonlarla büyük çeşitlilik sunuyor.
Alman yetkililer ve üretici birlikleri, Türkiye’nin tescil girişiminin mahalli üreticilere zarar vereceğini, özgür ticareti kısıtlayacağını ve “döner” adının artık evrenselleştiğini korumak için çaba sarfediyor. Berlin yönetimi, Türkiye’nin başvurusuna resmi olarak itiraz etti.
Süreç Iyi mi İşleyecek?
Avrupa Komisyonu, bu şeklinde tescil başvurularında ilkin üç aylık bir itiraz süreci tanır. Eğer bu sürede uzlaşma sağlanamazsa, altı ay içinde Komisyon nihai kararını verir. Türkiye’nin döner için sunmuş olduğu tarifte kuzu yada dana eti kullanılması, yatay kesimle 3-5 mm’lik dilimler halinde hazırlanması şeklinde teknik ayrıntılar içeriyor.
Eğer tescil onaylanırsa Avrupa’da döner adı yalnızca Türkiye’nin tanımladığı şekilde hazırlanan ürünler için kullanılabilecek. Almanya şeklinde ülkelerde alternatif tariflerle meydana getirilen dönerler başka bir isimle satılmak zorunda kalabilir.
Gastronomi uzmanları, bu girişimin bir tek ekonomik değil, bununla birlikte kültürel bir savaşım bulunduğunu belirtiyor. Türkiye, döneri dünya mutfağında “kendi adına tescil ettirmek” isterken, Almanya bu yemeğin kendi oldukça kültürlü kimliğine de ilişik bulunduğunu korumak için çaba sarfediyor.
