Taksi sektörünü kara kara düşündüren düzenleme resmen yürürlüğe girdi. Bundan sonraki süreçte ticari taksi plakası alan ve taksimetresini değiştiren kişiler araçlarına taksimetreyle senkron çalışacak ve her alan kişi için otomatikman fiş/satmaca üretecek Taksi Mali Aleti’nı aracına takması gerekiyor.
KAZANÇLARININ YÜZDE 45’İ VERGİYE GİDECEK
Uzun senelerdir rahat usulde vergilendirilen taksi sektörü bundan sonrasında gerçek usulde vergilendirilecek. Geçmişte temsili tutarda vergiler ödeyen taksi plakası sahipleri günümüzde kazançlarının neredeyse yüzde 45’ine varan vergiyi ödemekle yükümlü olacaklar.
TAKSİ PLAKALARI YERİNDE SAYIYOR
Pandemi öncesinde 3-4 daire satın alan taksi plakası bugün günümüzde İstanbul’da averaj bir semtte tek daire alamayacak kadar geriledi. Plaka tutarları ortalama 10 milyon lira seviyesinde. Bunun vergisi de kesilince averaj olarak 8 milyon liraya satılmış oluyor.
YENİ PLAKA ALANLAR VE TAKSİMETRESİNİ DEĞİŞTİRENLER HEMEN TAKTIRACAK
Yeni taksi plakası alanlar yada taksimetresini yenileyenlerin Taksi Mali Aleti’nı edinip kullanmaya başlaması gerekiyor. Mevcutta taksi plakası olanlar içinde 1 Eylül 2026 geçmişine kadar süre verildi.
TAKSİMETRE TEK BAŞINA ÇALIŞMAYACAK
Taksimetre, Taksi Mali Aleti’ndan bağımsız olarak çalışmayacak. Taksi Mali Aleti da aynı şekilde tek başına çalışıp fiş, e-belge üretemeyecek ve manuel giriş yapılamayacak.
HARİCİ POS CİHAZI UYGULAMASI SONA ERİYOR
Bankaların taksicilere verdiği harici POS aleti uygulaması da tarih oldu. Bundan sonrasında taksilerde harici bağımsız POS aleti bulundurulmayacak. Tüm işlemler taksimetre ve Taksi Mali Aleti vasıtasıyla yapılacak.
KONUM BİLDİRİMİ DE YAPACAK
Taksi Mali Aleti, GPS üstünden enlem ve boylam bilgilerini içeren konum verisini alarak süre bilgisi ile beraber saklayacak. Sadece Taksi Mali Cihazla bağlantılı olarak kullanılacak taksimetrede yer edinen GPS üstünden söz mevzusu verilerin alınabilmesi halinde Taksi Mali Cihazda bu özelliğin olmasına gerek olmayacak. Böylece kartlı alışveriş meydana getiren kişilerin nereden nereye gittiği de denetim altına alınmış olacak.
FİŞ/FATURAYI İSTEYİN, CEZASI VAR
Taksi kullanan kişilerin gezi sonunda taksici esnafından fiş/satmaca talep etmesi mecburi oldu. Öteki tüm işletmelerde olduğu şeklinde taksilerde de fiş/satmaca almadığı tespit edilen müşterilere ceza kesilecek.
YENİ SİSTEM TAKSİCİLERİ ZORLAYACAK
Taksilerin ana gideri olan akaryakıttan başka günlük giderleri bulunmuyor. Aylık bazda bakıldığında ise aracın stopajı, meydana getirilen onarım ve bakım harcamaları, var ise lastik alımı faturaları, plaka sahibi adına yasal sınırlar dahilinde günlük yeme-içme faturaları şeklinde kalemler gider olarak gösterilecek ve bunlar vergiden düşürülebilecek.
Sadece takside çalışan ve SGK primini dahi kendisi ödemek zorunda bırakılan şoförlerin, kazançlarından doğan KDV, gelir vergisi şeklinde ödemelerin iyi mi hesaplanacağı hemen hemen bilinmiyor.
KİRACI VE KİRAYA VEREN YASA DIŞI İŞ YAPIYOR
Yasa dışı ve korsan olarak etkinlik gösteren galerici/komisyoncular tarafınca kiraya verilen taksilerde vergileri kimin ödeyeceği ise bilinmiyor. Düzenlemeden ilkin, yasa dışı ve korsan olarak kiralanan taksi plakalarında vergi oldukca düşük olduğundan plaka sahipleri vergileri kendileri karşılıyordu sadece günde 10 bin lira ciro çeken ticari taksinin averaj olarak 2 bin lira KDV ödemesi çıkıyor. Günde bir depo yakıt harcasa ortalama 550 lira KDV’den düşebiliyor ve geri kalan kısım kar olarak yazıldığı için gelir vergisi de yüksek çıkıyor.
Plaka sahibi, sürücü ve yasa dışı taksi plakası kiralamada vergi düzeninin iyi mi olacağı belirsizliğini koruyor.
TAKSİ PLAKASINI KİRAYA VERENLERE KİRA VERGİSİ ÇIKABİLİR
Ek olarak taksi plakalarını kiraya veren galerici/komisyoncuların tespit edilmesi, kiraya alan kişilerin de yasa dışı olarak elden ya da bankadan yapmış olduğu kira ödemesi sebebiyle kiraya verene gelir sağlamasından dolayı ortaya çıkan kira gelirinin tespit ve beyan edilmesine yönelik düzenlemelerin de gündeme gelmesi umut ediliyor. Kolay bir evi olan kişiler kira vergisi öderken milyonlarca lira kazanç elde eden taksi plakası sahipleri araçlarını kiraya verdiklerinde kira vergisi ödemiyor. Yeni meydana getirilen düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle beraber kira gelirlerine yönelik vergilere ilişkin plaka sahiplerine bildirim yapılması umut ediliyor.
TAKSİ ŞOFÖRLERİ VERGİ MÜKELLEFİ YAPILABİLİR
Bu aşamada takside yevmiye usulü çalışan şoförlerin vergiye doğal olarak olması beklentisi de ortaya çıktı. Örnek vermek gerekirse, yevmiye usulü çalışan taksi şoförü 10 bin lira ciro çekti. Kazanılan brüt tutarın KDV’sini plaka sahibi ödeyecek. Sadece plaka sahibi brüt kazançtan yevmiye olarak 5 bin lira para alacak. Başka bir deyişle plaka sahibi almış olduğu 5 bin lira yevmiye için ortalama bin 700 lira KDV ödemesiyle karşılaşacak. Bunun yanında gelir vergisi, gelir geçici vergisi, stopaj şeklinde vergi türlerini de ödemek zorunda duracak.
Taksi şoförlerinin vergi mükellefi olarak sayılmasıyla beraber sektörde sürücü bulmanın oldukca zorlaşacağı ve plaka sahiplerinin araçlarını kendileri çalıştırması gerekeceği beklentisi ortaya çıktı. Sadece büyük kısmı miras yöntemiyle eş ve küçüklere geçmesi, miras sebebiyle sürücü belgesi bile olmayan kişilerin taksi plakası sahibi olması, büyük kısmının ticari vasıta kullanma yaşı olan 69’dan daha çok yaşa haiz olması, Türkiye’de ikamet etmeyen gurbetçilerin plaka sahibi olması sebebiyle bu plakaların hızlıca satılığa çıkarılması ve piyasada arzın çoğalması, talebin azalmasından dolayı plaka fiyatlarında düşüşlerin gerçekleşmesi umut ediliyor.
VERGİLERLE İLGİLİ DÜZENLEME OLACAĞI BEKLENTİSİ
Taksi plakalarına getirilen gerçek usulde vergilendirmeden vazgeçilip durağan(durgun) oranlı kazanca dayalı verginin getirileceğine dair sivil cemiyet müesseselerinin devlet otoriteleriyle görüşmeler yapmış olduğu bilinse de uygulamanın devreye girmiş olmasından dolayı değişmesinin zor olduğu beklentisi de öne çıktı.
Taksi esnafı yüzde 1,5 oranında verginin ödenebilir bulunduğunu, taksi alırken Hususi Tüketim Vergisi ödediklerini, her gün akaryakıt alırken vergi ödediklerini, ortalama 1 milyon kilometreye gelmiş ve faaliyeti süresince milyonlarca lira ciro çekmiş ve plaka sahibine para kazandırmış araçlarını ikinci elde satmak istediklerinde fiyatın 5’te 1’i fiyata düştüğünü, yedek parça, trafik sigortası sektörü ve endüstri esnafını kalkındırdıklarını öne sürerek vergilerin düşürülmesini talep ediyor.
